{"id":183,"date":"2020-05-04T05:00:47","date_gmt":"2020-05-04T05:00:47","guid":{"rendered":"http:\/\/experimentalurbanism.com\/?p=183"},"modified":"2020-05-04T06:20:46","modified_gmt":"2020-05-04T06:20:46","slug":"tymczasowa-infrastruktura-rowerowa-w-berlinie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/2020\/05\/04\/tymczasowa-infrastruktura-rowerowa-w-berlinie\/","title":{"rendered":"TYMCZASOWA INFRASTRUKTURA ROWEROWA W BERLINIE"},"content":{"rendered":"\n
\"\"
Tymczasowy pas rowerowy na ulicy Sch\u00f6neberger Ufer w dzielnicy Mitte – foto. Regine G\u00fcnther<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W odpowiedzi na wprowadzone w Niemczech ograniczenia sanitarne w\u0142adze stolicy od ponad miesi\u0105ca na kolejnych g\u0142\u00f3wnych ulicach realizuj\u0105 tymczasow\u0105 infrastruktur\u0119 rowerow\u0105. Robi\u0105 to w spos\u00f3b, kt\u00f3ry charakteryzuje wiele pomys\u0142\u00f3w eksperymentalnych w tym mie\u015bcie: wszystko jest dok\u0142adnie przeanalizowane, systemowo zaplanowane i partnersko zarz\u0105dzane, ale jednocze\u015bnie bez zb\u0119dnej zw\u0142oki i elastycznie wprowadzane w \u017cycie z u\u017cyciem bardzo tanich oraz prowizorycznych narz\u0119dzi. Nawet wtedy, gdy pomys\u0142 jest kontrowersyjny. Gra toczy si\u0119 w ko\u0144cu o wysok\u0105 stawk\u0119 \u2013 dobre miasto, nie warto wi\u0119c traci\u0107 energii na ostro\u017cne testowanie rozwi\u0105za\u0144 nieistotnych z punktu widzenia ca\u0142ego Berlina lub konkretnego obszaru.<\/p>\n\n\n\n

Opieraj\u0105c si\u0119 na podobnych za\u0142o\u017ceniach w\u0142adze dzielnicy Friedrichshain-Kreuzberg uruchamiaj\u0105 drug\u0105 edycj\u0119 programu Tempo\u00adr\u00e4re Spiel\u00adstra\u00dfe i tymczasowo zamykaj\u0105 wybrane ulice dla ruchu samochodowego. W niedziel\u0119 3 maja 2020 roku przekszta\u0142ceniami obj\u0119to 19 odcink\u00f3w\u00a0 \u2013 przy wsparciu 286 wolontariuszek i wolontariuszy, gotowych na zabezpieczenie terenu przed autami i konfrontowanie si\u0119 z osobami niezadowolonymi, kt\u00f3rym na kilka godzin odebrano przywilej poruszania si\u0119 wsz\u0119dzie swoimi pojazdami. Nietuzinkowy pomys\u0142 na partycypacj\u0119, prawda?<\/p>\n\n\n\n

Cho\u0107 oba opisane procesy przenikaj\u0105 si\u0119 ze sob\u0105 i wzmacniaj\u0105 swoj\u0105 warto\u015b\u0107, to dzi\u015b chcia\u0142bym Wasz\u0105 uwag\u0119 skierowa\u0107 w stron\u0119 pierwszego z nich, czyli wsp\u00f3lnych dzia\u0142a\u0144 Senackiego Departamentu \u015arodowiska, Transportu i Ochrony Klimatu (Senatsverwaltung f\u00fcr Umwelt, Verkehr und Klimaschutz) oraz urz\u0119d\u00f3w dzielnic. Dlaczego zach\u0119cam Was do pod\u0105\u017cania za mn\u0105?<\/p>\n\n\n\n

Samorz\u0105d chce zapewni\u0107 w\u0142a\u015bciwe warunki dla aktywno\u015bci fizycznej i codziennych podr\u00f3\u017cy bez ryzyka infekcji (z zachowaniem wymaganej prawem odleg\u0142o\u015bci), a przez to odci\u0105\u017cy\u0107 komunikacj\u0119 zbiorow\u0105. Z tego powodu rozszerza istniej\u0105c\u0105 infrastruktur\u0119 rowerow\u0105 o elementy wygospodarowane tymczasowo na trasach o du\u017cym nat\u0119\u017ceniu ruchu. W\u0142adze Berlina wybieraj\u0105 logik\u0119 interwencji odmienn\u0105 od tej, kt\u00f3ra cechuje opisywane przeze mnie wcze\u015bniej programy ameryka\u0144skie, dotycz\u0105ce przede wszystkim residential streets<\/em> \u2013 ulic o mniejszym znaczeniu transportowym, zlokalizowanych w obr\u0119bie teren\u00f3w mieszkaniowych.<\/p>\n\n\n\n

Pierwsze dzia\u0142ania<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\"\"
Tymczasowy pas rowerowy na ulicy Zossener w dzielnicy Friedrichshain-Kreuzberg – foto. Patrick Goldstein<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W niemieckiej stolicy transformacja rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 25 marca 2020 roku we wspomnianej ju\u017c dzielnicy Friedrichshain-Kreuzberg. Na ulicy Hallesches Ufer w miejscu pasa dla aut \u017c\u00f3\u0142t\u0105 farb\u0105 wydzielono w\u00f3wczas nowy pas rowerowy (oko\u0142o 1,4 km), a przy skrzy\u017cowaniu ulic Zossener i Ecke Gitschiner kosztem dw\u00f3ch pas\u00f3w dla samochod\u00f3w poszerzono istniej\u0105ce rozwi\u0105zania. W kolejnym kroku, 8 i 9 kwietnia 2020 roku, podobn\u0105 metod\u0105 wyznaczono nowe obustronne pasy dla jedno\u015blad\u00f3w na jezdniach ulic Petersburger (po oko\u0142o 900 m) i Gitschiner (po oko\u0142o 1 km) oraz powi\u0119kszono infrastruktur\u0119 znajduj\u0105c\u0105 si\u0119 na ulicy Lichtenberger (po oko\u0142o 600 m). Trzecia faza, realizowana od 22 kwietnia 2020 roku, obejmowa\u0142a wytyczenie nowych pas\u00f3w rowerowych: na ulicach Kottbusser oraz Kottbusser Damm (obustronne, na ca\u0142ej d\u0142ugo\u015bci) w dzielnicy Friedrichshain-Kreuzberg, na ulicach Sch\u00f6neberger Ufer (oko\u0142o 700 m) i Tempelhofer Ufer (oko\u0142o 1,5 km) \u2013 Mitte, a tak\u017ce na ulicy Kanta (oko\u0142o 3,6 km) \u2013 Charlottenburg-Wilmersdorf.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Wyb\u00f3r ka\u017cdego z tych miejsc by\u0142 nieprzypadkowy. Decyzje zakorzenione by\u0142y w dokumentach dotycz\u0105cych rozwoju sieci rowerowej w mie\u015bcie, ale tak\u017ce uprzednich analizach urz\u0119d\u00f3w, kt\u00f3re przygotowywa\u0142y si\u0119 przez wiele miesi\u0119cy do zmian organizacji ruchu oraz przebud\u00f3w. Podej\u015bcie strategiczne nie zmieni\u0142o si\u0119, zasadniczej transformacji uleg\u0142a jednak taktyka. Koncepcja zosta\u0142a \u201eprzet\u0142umaczona\u201d na szereg rozwi\u0105za\u0144 tymczasowych i niskokosztowych, kt\u00f3re ekspresowo wcielono w \u017cycie na wybranych ulicach za pomoc\u0105 oznakowania oraz prostych barier. Je\u017celi co\u015b funkcjonowa\u0142o nieprawid\u0142owo, r\u00f3wnie szybko by\u0142o korygowane, co sprawia\u0142o, \u017ce pierwotne za\u0142o\u017cenia by\u0142y dopasowywane do konkretnych warunk\u00f3w urbanistycznych i komunikacyjnych w czasie rzeczywistym. Z tego te\u017c powodu ca\u0142y proces mia\u0142 i ma nadal charakter badawczy. Pozwala zdoby\u0107 w\u0142adzom informacj\u0119 zwrotn\u0105 dotycz\u0105c\u0105 pomys\u0142\u00f3w rowerowych na podstawie testowania ich w formie zal\u0105\u017ckowej, a przez to przygotowa\u0107 ich trwa\u0142e wdro\u017cenie w pe\u0142nym kszta\u0142cie po maju 2020 roku.<\/p>\n\n\n\n

Metoda pracy<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\"\"
Przemiana ulicy Petersburger w dzielnicy Friedrichshain-Kreuzberg<\/em> – foto. Regine G\u00fcnther<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Szerzej berli\u0144ska metoda pracy om\u00f3wiona zosta\u0142a w broszurze<\/a> przygotowanej przez holendersk\u0105 firm\u0119 doradcz\u0105 Mobycon. Polecam do niej zajrze\u0107, gdy\u017c jest to jak na razie jedyny znany mi metodyczny opis realizowanych obecnie interwencji urbanistycznych. Z tego powodu jej lektura nie tylko poszerza og\u00f3ln\u0105 wiedz\u0119 o zmianach w przestrzeni miejskiej na \u015bwiecie, ale r\u00f3wnie\u017c inspiruje do przebudowania w\u0142asnej praktyki.<\/p>\n\n\n\n

To opracowanie nie jest nowatorskie, tak jak awangardowe nie s\u0105 \u015brodki u\u017cyte do przekszta\u0142cenia ulic w stolicy Niemiec. Dokument poszerza zbi\u00f3r materia\u0142\u00f3w spod znaku urbanistyki taktycznej, wi\u0119c jego znaczenie nale\u017cy powi\u0105za\u0107 z czasem, w kt\u00f3rym si\u0119 pojawia: projektowanie oparte na idei tanich, szybkich i elastycznych przekszta\u0142ce\u0144, dotychczas postrzegane jako margines, staje si\u0119 do\u015bwiadczeniem dominuj\u0105cym. Jako takie wymaga ci\u0105g\u0142ego monitorowania, refleksji i komentowania, gdy\u017c tylko w ten spos\u00f3b mo\u017cemy usprawni\u0107 wysi\u0142ki bie\u017c\u0105ce… i przysz\u0142e. Ze zgromadzonej w ten spos\u00f3b wiedzy b\u0119dziemy przecie\u017c mogli korzysta\u0107 zawsze, poniewa\u017c za ka\u017cdym razem b\u0119dziemy mieli do czynienia z ograniczonymi w mniejszym lub wi\u0119kszym stopniu zasobami materia\u0142owymi, finansowymi i czasowymi, a tak\u017ce uwarunkowaniami, kt\u00f3rych nie jeste\u015bmy w stanie dok\u0142adnie rozpozna\u0107 \u2013 ani przez eksperckie modelowania, ani dzi\u0119ki konsultacjom.<\/p>\n\n\n\n

Wysi\u0142ek w\u0142adz Berlina mo\u017ce nas nauczy\u0107 projektowa\u0107, bada\u0107 i wdra\u017ca\u0107 pomys\u0142y w ramach jednego ci\u0105g\u0142ego procesu, a nie nast\u0119puj\u0105cych po sobie faz, co charakterystyczne dla tradycyjnego wyobra\u017cenia o naturze urbanistyki. W ko\u0144cu nie jest ona dzia\u0142alno\u015bci\u0105 architektoniczno-budowlan\u0105, ale aktywno\u015bci\u0105 zbli\u017con\u0105 do wsp\u00f3lnej zabawy klockami LEGO po wymieszaniu wielu zestaw\u00f3w w jednym pudle. Pami\u0119tacie, jak to wygl\u0105da\u0142o? Wst\u0119pn\u0105 koncepcj\u0119 na dobr\u0105 przestrze\u0144 realizowali\u015bmy przez sk\u0142adanie pojedynczych element\u00f3w, ale powstaj\u0105c\u0105 w ten spos\u00f3b struktur\u0119 na bie\u017c\u0105co modyfikowali\u015bmy, poniewa\u017c z up\u0142ywem czasu zmienia\u0142y si\u0119 nasze za\u0142o\u017cenia. Tak robili\u015bmy w\u0142a\u015bciwie bez ustanku, gdy\u017c do jednej budowli dodawali\u015bmy kolejn\u0105, \u017ceby zapewni\u0107 odpowiednie warunki \u017cycia naszym \u201eludzikom\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Berli\u0144ski program pokazuje ponadto, \u017ce urbanistyka nie jest nauk\u0105 i nie wymaga puryzmu akademickiego. Badania, kt\u00f3re prowadzimy w celu usprawniania pomys\u0142\u00f3w projektowych, s\u0105 i powinny by\u0107 podporz\u0105dkowane za\u0142o\u017ceniom i harmonogramowi procesu zarz\u0105dzania przekszta\u0142ceniami. \u017bycia miejskiego nie da si\u0119 wszak zatrzyma\u0107, zatem i planowania nie nale\u017cy przerywa\u0107 na wiele miesi\u0119cy ze wzgl\u0119du na autonomiczn\u0105 warto\u015b\u0107 teoretycznych rozwa\u017ca\u0144. Niespodziewana zmiana mo\u017ce podwa\u017cy\u0107 uzyskane z op\u00f3\u017anieniem wyniki \u2013 dok\u0142adnie tak, jak sta\u0142o si\u0119 w przypadku analizy strefy p\u0142atnego parkowania w Katowicach, zako\u0144czonej tu\u017c przed wybuchem pandemii.<\/p>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie powy\u017cszej uwagi nie nale\u017cy odczytywa\u0107 w spos\u00f3b cyniczny. Praca analityczna ma du\u017c\u0105 warto\u015b\u0107, lecz powinna przybra\u0107 form\u0119 ci\u0105g\u0142ego monitoringu, kt\u00f3rego wyniki mog\u0105 by\u0107 na bie\u017c\u0105co syntetyzowane. Tylko w\u00f3wczas jeste\u015bmy w stanie sprawnie reagowa\u0107 na nieprzewidywalny zwrot w funkcjonowaniu miasta.<\/p>\n\n\n\n

In\u017cynieria i polityka<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\"\"
Przemiana ulic <\/em>Kottbusser i Kottbusser<\/em> Damm w dzielnicy Friedrichshain-Kreuzberg<\/em> – foto. Senatsverwaltung f\u00fcr Umwelt, Verkehr und Klimaschutz<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Przekszta\u0142cenia berli\u0144skich ulic wydobywaj\u0105 te\u017c in\u017cynierski charakter urbanistyki. Rozwi\u0105zania tymczasowe bazuj\u0105 na skromnym bud\u017cecie \u2013 nie mniejszym, ale te\u017c nie wi\u0119kszym ni\u017c jest potrzebny dla osi\u0105gni\u0119cia efektu systemowego. Ostatecznie chodzi przecie\u017c o lepsze projektowanie ca\u0142ej struktury miejskiej, a nie przyjemnych do\u015bwiadcze\u0144 zwi\u0105zanych z korzystaniem z wyrwanych z otoczenia ulic czy plac\u00f3w; o codzienny transport, a nie tylko wycieczki rekreacyjne i mi\u0142e sp\u0119dzanie czasu. Jest to istotne tak\u017ce z powod\u00f3w politycznych: zmiany ufundowane s\u0105 z pieni\u0119dzy publicznych, wi\u0119c przy ich programowaniu powinna obowi\u0105zywa\u0107 pragmatyczna zasada maksymalizacji zysk\u00f3w dla jak najwi\u0119kszej grupy ludzi u\u017cytkuj\u0105cych infrastruktur\u0119 miejsk\u0105.<\/p>\n\n\n\n

A skoro ju\u017c przeszli\u015bmy do tego w\u0105tku\u2026 Zwr\u00f3\u0107my uwag\u0119 na to, \u017ce aktywno\u015b\u0107 berli\u0144skich instytucji ma silny i \u015bwiadomy wymiar polityczny. Wpisuje si\u0119 w priorytety czerwono-zielonej koalicji rz\u0105dz\u0105cej (SPD, Die Linke oraz B\u00fcndnis 90\/Die Gr\u00fcnen), wspierane przez organizacje rowerowe. Z tego powodu jest te\u017c przedmiotem krytyki ze strony partii opozycyjnych (FDP i CDU), a tak\u017ce stowarzyszenia motoryzacyjnego Allgemeiner Deutscher Automobil-Club, kt\u00f3re zarzucaj\u0105 polityczkom i politykom samorz\u0105dowym wykorzystywanie sytuacji pandemii do realizacji swoich interes\u00f3w. \u017b\u0105daj\u0105 jednocze\u015bnie gwarancji, \u017ce rozwi\u0105zania tymczasowe ostatecznie nie zamieni\u0105 si\u0119 w sta\u0142e. Te roszczenia i argumentacja s\u0105 absurdalne: w\u0142adz\u0119 zdobywa si\u0119 przecie\u017c tylko po to, \u017ceby realizowa\u0107 sw\u00f3j program wyborczy, a nie w celu dyskutowania jego zakresu i zasadno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Po prostu w Berlinie wybory wygrali ludzie, kt\u00f3rzy mobilno\u015b\u0107 aktywn\u0105 traktuj\u0105 powa\u017cnie \u2013 dzi\u0119ki g\u0142osom os\u00f3b my\u015bl\u0105cych podobnie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W odpowiedzi na wprowadzone w Niemczech ograniczenia sanitarne w\u0142adze stolicy od ponad miesi\u0105ca na kolejnych g\u0142\u00f3wnych ulicach realizuj\u0105 tymczasow\u0105 infrastruktur\u0119 rowerow\u0105. Robi\u0105 to w spos\u00f3b, kt\u00f3ry charakteryzuje wiele pomys\u0142\u00f3w eksperymentalnych w tym mie\u015bcie: wszystko jest dok\u0142adnie przeanalizowane, systemowo zaplanowane i partnersko zarz\u0105dzane, ale jednocze\u015bnie bez zb\u0119dnej zw\u0142oki i elastycznie wprowadzane w \u017cycie z u\u017cyciem bardzo … <\/p>\n

Czytaj dalej TYMCZASOWA INFRASTRUKTURA ROWEROWA W BERLINIE<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/183"}],"collection":[{"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=183"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/183\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":199,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/183\/revisions\/199"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=183"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=183"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=183"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}