{"id":374,"date":"2020-08-01T08:31:37","date_gmt":"2020-08-01T08:31:37","guid":{"rendered":"http:\/\/experimentalurbanism.com\/?p=374"},"modified":"2020-08-02T06:01:08","modified_gmt":"2020-08-02T06:01:08","slug":"kolejarze-pionierzy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/2020\/08\/01\/kolejarze-pionierzy\/","title":{"rendered":"KOLEJARZE PIONIERZY"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"http:\/\/experimentalurbanism.com\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/image-1024x768.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-375\" srcset=\"https:\/\/experimentalurbanism.com\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/image-1024x768.png 1024w, https:\/\/experimentalurbanism.com\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/image-300x225.png 300w, https:\/\/experimentalurbanism.com\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/image-768x576.png 768w, https:\/\/experimentalurbanism.com\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/image-1536x1152.png 1536w, https:\/\/experimentalurbanism.com\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/image-2048x1536.png 2048w\" sizes=\"(max-width: 767px) 89vw, (max-width: 1000px) 54vw, (max-width: 1071px) 543px, 580px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Za ka\u017cdym razem, gdy jad\u0119 poci\u0105giem na \u0141u\u017cyce, podchodz\u0119 pod dwa pomniki: tablic\u0119 w Legnicy i g\u0142az w \u017barach, kt\u00f3re upami\u0119tniaj\u0105 przej\u015bcie niemieckiej infrastruktury kolejowej pod zarz\u0105d polski. Maj\u0105 one moc symboliczn\u0105, kt\u00f3rej nie posiada \u017caden inny monument w naszym pi\u0119knym kraju.<\/p>\n\n\n\n<p>Z jednej strony odnosz\u0105 si\u0119 do zmiany przynale\u017cno\u015bci pa\u0144stwowej ca\u0142ego terytorium i jego wyposa\u017cenia, ale z drugiej\u00a0\u2013 gloryfikuj\u0105 d\u0142ugie trwanie i praktyczn\u0105 warto\u015b\u0107 infrastruktury, kt\u00f3re s\u0105 wzgl\u0119dnie niezale\u017cne od roszad politycznych. Wszak nie ma niczego bardziej uniwersalnego ni\u017c technika i zwi\u0105zane z ni\u0105 dziedzictwo materialne! Dworce i tory po przej\u0119ciu s\u0142u\u017c\u0105 dok\u0142adnie do tego samego, do czego s\u0142u\u017cy\u0142y wcze\u015bniej \u2013 do przewo\u017cenia ludzi i towar\u00f3w, cho\u0107 s\u0105 to inni ludzie i inne towary.<\/p>\n\n\n\n<p>Wspomniane pomniki w momencie realizacji nie uwiecznia\u0142y zdarze\u0144 przesz\u0142ych, dost\u0119pnych wy\u0142\u0105cznie za po\u015brednictwem przekaz\u00f3w i \u015bwiadectw, lecz wydarzenia \u015bci\u015ble powi\u0105zane z \u017cyciem ich autor\u00f3w. To w\u0142a\u015bnie kolejarze przejmowali i ponownie uruchamiali sie\u0107 kolejow\u0105, dlatego poprzez monta\u017c tablicy lub wystawienie g\u0142azu uczcili sw\u00f3j w\u0142asny trud. Si\u0142\u0119 tego gestu wzmacnia\u0142o r\u00f3wnie\u017c to, \u017ce rze\u017aby by\u0142y wykonane przez nich w\u0142asnor\u0119cznie w zak\u0142adach pracy. Dzi\u0119ki temu dochodzi\u0142o do spontanicznego i naturalnego stopienia do\u015bwiadczenia jednostkowego i politycznego w jedn\u0105 narracj\u0119 pami\u0119ci.<\/p>\n\n\n\n<p>Zwr\u00f3\u0107my ponadto uwag\u0119 na to, \u017ce pomniki pojawia\u0142y si\u0119 rok po wydarzeniach, kt\u00f3re s\u0142awi\u0142y. Z tego powodu mia\u0142y performatywny charakter: przypomina\u0142y o dzia\u0142aniach dokonanych, ale r\u00f3wnie\u017c odnawia\u0142y ich sens i ponownie wciela\u0142y go w \u017cycie. Z ich pomoc\u0105 infrastruktura jeszcze raz integrowa\u0142a si\u0119 z pa\u0144stwem, z kt\u00f3rym by\u0142a powi\u0105zana.<\/p>\n\n\n\n<p>Przywo\u0142ane tablica i g\u0142az s\u0105 \u015bladami zaginionej cywilizacji dla nas, kt\u00f3rzy zajmujemy si\u0119 histori\u0105 jako zjawiskiem obcym, pozbawionym wymiaru skrajnie praktycznego z powodu redukcji do tre\u015bci wznios\u0142ych. W naszym \u015bwiecie proces tworzenia pomnik\u00f3w zosta\u0142 odebrany zwyk\u0142ym ludziom ze wzgl\u0119du na profesjonalizacj\u0119 oraz estetyzacj\u0119. Same przedmioty zosta\u0142y w ten spos\u00f3b wysterylizowane i straci\u0142y potencja\u0142 o\u017cywiania przesz\u0142o\u015bci jako istotnego i akceptowanego sk\u0142adnika tera\u017aniejszo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Monument\u00f3w kolejowych jest wi\u0119cej. Tablica przytwierdzona do fasady dworca w Legnicy jest jednak wyj\u0105tkowa ze wzgl\u0119du na paradoksalne zestawienie. Upami\u0119tnia powr\u00f3t do macierzy \u201eprastarej Piast\u00f3w Ziemi\u201d oraz infrastruktury, o kt\u00f3r\u0105 zadbali \u201eKolejarze Pionierzy\u201d. Pokazuje wi\u0119c, \u017ce mo\u017cna by\u0107 jednocze\u015bnie dziedzicem dziedzictwa materialnego i pionierem w kreowaniu nowych rozwi\u0105za\u0144, kt\u00f3re odnosz\u0105 si\u0119 do praktycznych problem\u00f3w codzienno\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Za ka\u017cdym razem, gdy jad\u0119 poci\u0105giem na \u0141u\u017cyce, podchodz\u0119 pod dwa pomniki: tablic\u0119 w Legnicy i g\u0142az w \u017barach, kt\u00f3re upami\u0119tniaj\u0105 przej\u015bcie niemieckiej infrastruktury kolejowej pod zarz\u0105d polski. Maj\u0105 one moc symboliczn\u0105, kt\u00f3rej nie posiada \u017caden inny monument w naszym pi\u0119knym kraju. Z jednej strony odnosz\u0105 si\u0119 do zmiany przynale\u017cno\u015bci pa\u0144stwowej ca\u0142ego terytorium i jego &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/2020\/08\/01\/kolejarze-pionierzy\/\" class=\"more-link\">Czytaj dalej<span class=\"screen-reader-text\"> KOLEJARZE PIONIERZY<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/374"}],"collection":[{"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=374"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/374\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":377,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/374\/revisions\/377"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=374"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=374"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=374"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}