{"id":506,"date":"2020-12-04T07:35:05","date_gmt":"2020-12-04T07:35:05","guid":{"rendered":"http:\/\/experimentalurbanism.com\/?p=506"},"modified":"2020-12-04T11:06:42","modified_gmt":"2020-12-04T11:06:42","slug":"kogo-smiesza-dowcipy-urbanistyczne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/2020\/12\/04\/kogo-smiesza-dowcipy-urbanistyczne\/","title":{"rendered":"KOGO \u015aMIESZ\u0104 DOWCIPY URBANISTYCZNE?"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Jednym ze zwi\u0119z\u0142ych i humorystycznych hase\u0142, kt\u00f3re odnosz\u0105 si\u0119 do absurd\u00f3w zwi\u0105zanych z rozwojem motoryzacji w Polsce, jest nast\u0119puj\u0105ce zdanie: \u201eskoro wszyscy domagaj\u0105 si\u0119 darmowych miejsc postojowych dla swoich samochod\u00f3w, to ja za\u017c\u0105dam darmowego mieszkania, gdy kupi\u0119 sobie lod\u00f3wk\u0119!\u201d. Dowcip przybiera r\u00f3\u017cne formy gramatyczne: zda\u0144 oznajmuj\u0105cych lub pytaj\u0105cych, prostych czy z\u0142o\u017conych, ale ich sens za ka\u017cdym razem jest ten sam \u2013 opiera si\u0119 na przyr\u00f3wnaniu sytuacji komunikacyjnej i mieszkaniowej.<\/p>\n\n\n\n

\u017bart jednocze\u015bnie \u015bmieszy i sk\u0142ania do refleksji liczne urbanistyki i wielu urbanist\u00f3w, ale ludzi spoza \u015brodowiska zawodowego ju\u017c niekoniecznie. Gdy opowiadam go r\u00f3\u017cnym osobom, najcz\u0119\u015bciej reaguj\u0105 za\u017cenowaniem typowym dla cz\u0142owieka s\u0142uchaj\u0105cego suchar\u00f3w i pytaj\u0105, co ma piernik do wiatraka. Z tego powodu zacz\u0105\u0142em si\u0119 zastanawia\u0107, czy ta rado\u015b\u0107 nie jest pochodn\u0105 \u2013 m\u00f3wi\u0105c j\u0119zykiem J\u00fcrgena Habermasa \u2013 odrywania si\u0119 kultury eksperckiej od potocznego do\u015bwiadczenia.<\/p>\n\n\n\n

Przywo\u0142ane has\u0142o zbudowane jest na za\u0142o\u017ceniu, \u017ce \u017c\u0105dania darmowego miejsca postojowego oraz darmowego mieszkania nie s\u0105 co prawda identyczne, ale na pewno tego samego rodzaju. W uj\u0119ciu profesjonalnym oba postrzegane s\u0105 jako bezzasadna pretensja o nieograniczony dost\u0119p do dobra lub us\u0142ugi, kt\u00f3re powinny by\u0107 zapewniane na zasadach rynkowych. K\u0142opot polega na tym, \u017ce w rozumieniu potocznym rzecz przedstawia si\u0119 zupe\u0142nie inaczej: zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych jest uznawane za domen\u0119 stosunk\u00f3w prywatnych i komercyjnych, a parkingowych \u2013 publicznych i bezp\u0142atnych.<\/p>\n\n\n\n

Zrekonstruowana powy\u017cej perspektywa codzienna odbija\u0142a si\u0119 na przyk\u0142ad w bierno\u015bci samorz\u0105d\u00f3w i specyficznej aktywno\u015bci w\u0142adzy centralnej, kt\u00f3ra zamiast powi\u0119ksza\u0107 bezpo\u015brednio publiczne zasoby mieszkaniowe, opracowywa\u0142a system po\u015bredniego wspierania ruchu inwestycyjnego poprzez dop\u0142acanie do kredyt\u00f3w hipotecznych (nie wnikam w to, czy by\u0142o to zasadne, czy te\u017c nie, gdy\u017c w tym tek\u015bcie interesuje mnie percepcja \u015bwiata). Obecnie wida\u0107 to r\u00f3wnie\u017c w promowaniu idei takich jak cohousing<\/em>, kt\u00f3re s\u0105 nietypow\u0105 pr\u00f3b\u0105 kompensowania ca\u0142kowitej dezercji pa\u0144stwa z pola polityki mieszkaniowej lub niskiej efektywno\u015bci istniej\u0105cych mechanizm\u00f3w centralnych. Wa\u017cny deficyt systemowy zn\u00f3w jest rozwi\u0105zywany w schemacie liberalno-indywidualistycznym.<\/p>\n\n\n\n

Nie chc\u0119 dyskutowa\u0107 o tym, co jest s\u0142uszne, ale skupi\u0107 si\u0119 na perspektywie konkretnego cz\u0142owieka, a w niej nie zmienia si\u0119 nic. Problem zdobycia mieszkania przedstawia sobie jako kwesti\u0119 \u015bci\u015ble zale\u017cn\u0105 od: po pierwsze \u2013 wrodzonych cech, po drugie \u2013 wybranej postawy \u017cyciowej, po trzecie \u2013 konkretnej aktywno\u015bci. Decyduj\u0105ce s\u0105 zatem dla niego w\u0142asne zdolno\u015bci dbania o sw\u00f3j indywidualny los, przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 i wysi\u0142ki zawodowe, a nie polityka bazuj\u0105ca na podatkach, z kt\u00f3rych finansowane s\u0105 us\u0142ugi publiczne. Alternatyw\u0105 do tego scenariusza etyki protestanckiej, o kt\u00f3rej szeroko w kontek\u015bcie kapitalizmu ponad sto lat temu pisa\u0142 Max Weber, jest \u015bcie\u017cka dziedziczenia mieszkania w rodzinie.<\/p>\n\n\n\n

Zupe\u0142nie inny kszta\u0142t przybieraj\u0105 spo\u0142eczne wyobra\u017cenia zwi\u0105zane z parkingami. Po pierwsze, w wielu miastach nie mo\u017cna tak po prostu kupi\u0107 sobie miejsca postojowego. Po drugie, cz\u0119sto okazuje si\u0119, \u017ce naciskanie na w\u0142adze lokalne pod has\u0142em \u201ep\u0142ac\u0119 \u2013 wymagam\u201d przynosi efekt. Stanowiska tworzone s\u0105 wtedy jak us\u0142uga publiczna (nie twierdz\u0105 oczywi\u015bcie, \u017ce ni\u0105 s\u0105), kt\u00f3rej pojawienie si\u0119 \u2013 w ocenie os\u00f3b \u017c\u0105daj\u0105cych \u2013 jest zasadne w sensie prawnym i moralnym, czyli sprawiedliwe.<\/p>\n\n\n\n

Podstaw\u0105 analizowanego rozr\u00f3\u017cnienia s\u0105 jeszcze dwa potoczne przekonania. Pierwsze: o mieszkaniach jako komercyjnym dobru dostarczanym na rynek w spos\u00f3b szybki i niesko\u0144czony oraz dost\u0119pno\u015bci regulowanej wy\u0142\u0105cznie przez zasobno\u015b\u0107 nabywc\u00f3w. Tak, ograniczono\u015b\u0107 przestrzeni pod budownictwo mieszkaniowe nie jest wtedy problematyzowana, czego najlepszym dowodem s\u0105 procedury planistyczne przebiegaj\u0105ce pod presj\u0105 na nieskr\u0119powane przeznaczanie teren\u00f3w rolnych pod zabudow\u0119 jednorodzinn\u0105, a nie powo\u0142anego w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym r\u00f3wnowa\u017cenia interes\u00f3w prywatnych i publicznego. Drugie prze\u015bwiadczenie dotyczy tworzenia publicznych parking\u00f3w w spos\u00f3b zbyt powolny i niewsp\u00f3\u0142mierny do potrzeb. Nieosi\u0105galno\u015b\u0107 mieszkania \u0142atwo wi\u0119c sobie przedstawi\u0107 jako wynik (1) obiektywnych jednostkowych ogranicze\u0144 lub (2) niew\u0142a\u015bciwych jednostkowych wybor\u00f3w czy (3) problem\u00f3w rodzinnych. Niedob\u00f3r parking\u00f3w jest natomiast interpretowany jako wyraz z\u0142ej woli w\u0142adzy samorz\u0105dowej lub jej ra\u017c\u0105cych zaniecha\u0144.<\/p>\n\n\n\n

Nie ma sensu docieka\u0107, kto ma racj\u0119. Nie ma instytucji rozstrzygaj\u0105cej spory mi\u0119dzy cz\u0142onkiniami i cz\u0142onkami kultur eksperckich, a lud\u017ami zanurzonymi w praktyce codziennej. \u015awiat polityczny jest p\u0142aski, nie ma w nim Boga czy Ziemskiego Trybuna\u0142u, kt\u00f3ry rozs\u0105dza\u0142by takie kwestie. Pozostaje nam tylko przekonywanie innych do swoich racji i konkretnego rozwi\u0105zania, a tak\u017ce wsp\u00f3lne anga\u017cowanie si\u0119 w przekszta\u0142cenia w mie\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n

Ach, zapomnia\u0142em, \u017ce tekst mia\u0142 by\u0107 po\u015bwi\u0119cony dowcipom. Proponuj\u0119 wi\u0119c wr\u00f3ci\u0107 do tego tematu i \u015bmia\u0107 si\u0119 z samych siebie, gdy\u017c jest to najzdrowsze. Zamiast natrz\u0105sa\u0107 si\u0119 z codziennych postaw, \u017cartujmy przede wszystkim z urbanistyki jako nie planowania, lecz plamowania przestrzennego, polegaj\u0105cego na kolorowaniu map na br\u0105zowo, czerwono i zielono. To w ko\u0144cu jest dobry humor: i \u015bmieszny, i straszny jednocze\u015bnie.<\/p>\n\n\n\n

Ma\u0142y dopisek post scriptum<\/em> dla wyja\u015bnienia w\u0142asnych pogl\u0105d\u00f3w. Dla mnie dost\u0119p do mieszkania to problem fundamentalny, egzystencjalny i wzgl\u0119dnie autonomiczny, a przede wszystkim publiczny, a do dost\u0119p miejsc parkingowych \u2013 wt\u00f3rny i prywatny oraz cz\u0105stkowy, gdy\u017c ca\u0142o\u015bci\u0105 jest zagadnienie transportu, a raczej mobilno\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jednym ze zwi\u0119z\u0142ych i humorystycznych hase\u0142, kt\u00f3re odnosz\u0105 si\u0119 do absurd\u00f3w zwi\u0105zanych z rozwojem motoryzacji w Polsce, jest nast\u0119puj\u0105ce zdanie: \u201eskoro wszyscy domagaj\u0105 si\u0119 darmowych miejsc postojowych dla swoich samochod\u00f3w, to ja za\u017c\u0105dam darmowego mieszkania, gdy kupi\u0119 sobie lod\u00f3wk\u0119!\u201d. Dowcip przybiera r\u00f3\u017cne formy gramatyczne: zda\u0144 oznajmuj\u0105cych lub pytaj\u0105cych, prostych czy z\u0142o\u017conych, ale ich sens za … <\/p>\n

Czytaj dalej KOGO \u015aMIESZ\u0104 DOWCIPY URBANISTYCZNE?<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/506"}],"collection":[{"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=506"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/506\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":515,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/506\/revisions\/515"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=506"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=506"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=506"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}