{"id":529,"date":"2020-12-10T06:08:55","date_gmt":"2020-12-10T06:08:55","guid":{"rendered":"http:\/\/experimentalurbanism.com\/?p=529"},"modified":"2020-12-10T06:08:56","modified_gmt":"2020-12-10T06:08:56","slug":"konwencje-jezykowe-urbanistyki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/2020\/12\/10\/konwencje-jezykowe-urbanistyki\/","title":{"rendered":"KONWENCJE J\u0118ZYKOWE URBANISTYKI"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Listopad by\u0142 miesi\u0105cem Fryderyka Chopina. Dziennikarz Moritz Weber w audycji w programie SRF 2 poruszy\u0142 kwesti\u0119 domniemanego homoseksualizmu kompozytora. Odwo\u0142a\u0142 si\u0119 do jego list\u00f3w skierowanych do przyjaciela Tytusa Woyciechowskiego, w kt\u00f3rych wielokrotnie wzywa bliskiego m\u0119\u017cczyzn\u0119 do poca\u0142unk\u00f3w. Zrobi\u0142a si\u0119 sensacja, jednak plotkarskie poruszenie do\u015b\u0107 szybko zacz\u0119\u0142y studzi\u0107 osoby zajmuj\u0105ce si\u0119 biografi\u0105 muzyka oraz kultur\u0105 epoki, w kt\u00f3rej \u017cy\u0142. Wskazywa\u0142y, \u017ce forma jego rozgor\u0105czkowanych wypowiedzi odpowiada powszechnie w\u00f3wczas przyj\u0119tym konwencjom: to, co jawi si\u0119 nam jako zapis homoseksualnej mi\u0142o\u015bci, w czasie, gdy tekst powstawa\u0142, wcale tym by\u0107 nie musia\u0142o, cho\u0107 oczywi\u015bcie mog\u0142o*.<\/p>\n\n\n\n

Podobnie odlegle brzmi\u0105 uwagi Czes\u0142awa Gniewi\u0144skiego z 1946 roku o projektowaniu ulic i plac\u00f3w miejskich, kt\u00f3ry w podr\u0119czniku w zakresie budownictwa drogowego odwo\u0142uje si\u0119 do estetycznej warto\u015bci kompozycji zieleni przydro\u017cnej oraz przekroju i przebiegu pasa drogowego, cho\u0107 r\u00f3wnocze\u015bnie podaje du\u017c\u0105 liczb\u0119 wzor\u00f3w do obliczania r\u00f3\u017cnych parametr\u00f3w technicznych.<\/p>\n\n\n\n

Przywo\u0142ajmy dwa fragmenty:<\/p>\n\n\n\n

\u201eUstawienie asymetryczne [torowiska w stosunku do osie jezdni] potrzebuje mniejszej szeroko\u015bci pasa, gdy\u017c przystanki po jednej stronie mog\u0105 by\u0107 umieszczone w pasie ziele\u0144ca lub na chodniku i pasa\u017cerowie do tych przystank\u00f3w nie potrzebuj\u0105 przechodzi\u0107 przez jezdni\u0119. Poza tym ulica w perspektywie jest znacznie przyjemniejsza, wygl\u0105da szerzej i przestronniej\u201d.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

\u201eSzerokie pasmo zieleni jest bardzo dekoracyjne, daje mo\u017cno\u015b\u0107 posadzenia kwiat\u00f3w, bylin, krzew\u00f3w. Z tych wzgl\u0119d\u00f3w na ulicach, zw\u0142aszcza id\u0105cych z zachodu na wsch\u00f3d, usytuowuje si\u0119 jezdni\u0119 ulicy asymetrycznie, umieszczaj\u0105c ziele\u0144 po stronie nas\u0142onecznej (p\u00f3\u0142nocnej) przeznaczaj\u0105c t\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 ulicy na spacery. (\u2026) Ulica bez zieleni wygl\u0105da bardzo ponuro i nieprzyjemnie\u201d.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Z drugiej strony, na powy\u017csze s\u0142owa mo\u017cemy spojrze\u0107 jak na przemy\u015blane wezwanie do uwa\u017cno\u015bci na do\u015bwiadczenie estetyczne przysz\u0142ych u\u017cytkowniczek i u\u017cytkownik\u00f3w infrastruktury komunikacyjnej, skierowane do ludzi, kt\u00f3rzy planuj\u0105 jej rozw\u00f3j. Nie mo\u017cna wszak zaprzeczy\u0107, \u017ce warunki fizyczne wp\u0142ywaj\u0105 na spos\u00f3b zmys\u0142owego doznawania i prze\u017cywania przez cz\u0142owieka swojej obecno\u015bci w mie\u015bcie, cho\u0107 go w pe\u0142ni, a mo\u017ce nawet i w du\u017cym stopniu nie determinuj\u0105 \u2013 wbrew temu, co podnosz\u0105 niekt\u00f3rzy architekci w ezoterycznych wypowiedziach na temat wymy\u015blonych przez siebie kompozycji, przecenianych ze wzgl\u0119du na przesad\u0119 promocyjn\u0105, brak dystansu czasowego i powi\u0105zany z tym zachwyt nad nowo\u015bci\u0105. Elementy podmiotowe s\u0105 r\u00f3wnie istotne, je\u017celi nie wa\u017cniejsze.<\/p>\n\n\n\n

Powinni\u015bmy zatem zwraca\u0107 uwag\u0119 na fakt, \u017ce ulica i plac zawsze maj\u0105 jak\u0105\u015b form\u0119, a w\u0142a\u015bciwie s\u0105 obecne w jakiej\u015b formie, gdy\u017c o \u017cadnym akcie posiadania nie mo\u017ce by\u0107 mowy. Dzieje tak nawet wtedy, gdy tego nie jeste\u015bmy \u015bwiadomi lub to pomijamy, na przyk\u0142ad w pogoni za efektywno\u015bci\u0105 transportow\u0105 naszych pomys\u0142\u00f3w lub zwi\u0119kszaniem liczby miejsc postojowych w odpowiedzi na spo\u0142eczne \u017c\u0105dania. Liczby w in\u017cynierii s\u0105 wa\u017cne, ale nie powinni\u015bmy si\u0119 \u015blepo poddawa\u0107 urokowi kalkulacji. Rachowanie na koniec te\u017c musi zamieni\u0107 si\u0119 w narracj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Pod wzgl\u0119dem formalnym za\u0142\u0105czone cytaty s\u0105 wi\u0119c apelem o docenienie w procesie projektowania roli warto\u015bci estetycznej do\u015bwiadczenia codziennego zwi\u0105zanego z czynno\u015bci\u0105 przemieszczania si\u0119 \u2013 ignorowan\u0105 pod wzgl\u0119dem zmys\u0142owym w imi\u0119 pragmatyki. Na pewno nie jest to r\u00f3wnocze\u015bnie pr\u00f3ba estetyzacji i sp\u0142aszczania zagadnie\u0144 in\u017cynierskich do estetyki. Przyjmuj\u0105c t\u0119 perspektyw\u0119 mo\u017cemy p\u00f3j\u015b\u0107 jednak w inn\u0105 stron\u0119 ni\u017c Czes\u0142aw Gniewi\u0144ski i poszukiwa\u0107 odmiennych rozwi\u0105za\u0144 w ramach zaproponowanego przez niego imperatywu. W ko\u0144cu ju\u017c nie podzielamy jego atencji dla zadania w zakresie udost\u0119pniania przestrzeni miasta historycznego dla samochod\u00f3w. A mo\u017ce dalej tkwimy w tym schemacie?<\/p>\n\n\n\n

* Niejednoznaczn\u0105 spraw\u0119 orientacji seksualnej Fryderyka Chopina mo\u017cemy pozostawi\u0107 na boku jako rzecz nieistotn\u0105 dla percepcji jego muzyki. W \u015bwietle bie\u017c\u0105cych wydarze\u0144 sp\u00f3\u017anione outowanie wa\u017cnych postaci historycznych zyskuje wszak\u017ce nowe czy donios\u0142e znaczenie. Przypomnijmy chocia\u017cby posta\u0107 profesora historii filozofii staro\u017cytnej i by\u0142ego ministra edukacji Ryszarda Legutko, kt\u00f3ry nie potrafi\u0142 lub nie chcia\u0142 wykorzysta\u0107 termin\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnej polszczyzny do sformu\u0142owania wypowiedzi na temat zachowania europarlamentarnego kolegi J\u00f3zsefa Sz\u00e1jera. Do rozmycia sprawy wykorzysta\u0142 metafor\u0119 \u201eciemnego Erosa\u201d mimo tego, \u017ce zgodnie z obecn\u0105 konwencj\u0105 j\u0119zykow\u0105 aktywno\u015b\u0107 w\u0119gierskiego polityka nale\u017cy okre\u015bli\u0107 jako udzia\u0142 w gejowskiej orgii. Uczestnicy tego wydarzenia realizowali przecie\u017c swoje potrzeby seksualne, a nie odtwarzali zapisany w micie wieczny porz\u0105dek \u015bwiata.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Listopad by\u0142 miesi\u0105cem Fryderyka Chopina. Dziennikarz Moritz Weber w audycji w programie SRF 2 poruszy\u0142 kwesti\u0119 domniemanego homoseksualizmu kompozytora. Odwo\u0142a\u0142 si\u0119 do jego list\u00f3w skierowanych do przyjaciela Tytusa Woyciechowskiego, w kt\u00f3rych wielokrotnie wzywa bliskiego m\u0119\u017cczyzn\u0119 do poca\u0142unk\u00f3w. Zrobi\u0142a si\u0119 sensacja, jednak plotkarskie poruszenie do\u015b\u0107 szybko zacz\u0119\u0142y studzi\u0107 osoby zajmuj\u0105ce si\u0119 biografi\u0105 muzyka oraz kultur\u0105 epoki, … <\/p>\n

Czytaj dalej KONWENCJE J\u0118ZYKOWE URBANISTYKI<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/529"}],"collection":[{"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=529"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/529\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":532,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/529\/revisions\/532"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=529"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=529"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=529"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}