{"id":58,"date":"2020-04-26T16:55:22","date_gmt":"2020-04-26T16:55:22","guid":{"rendered":"http:\/\/www.experimentalurbanism.com\/?p=58"},"modified":"2020-04-28T04:49:37","modified_gmt":"2020-04-28T04:49:37","slug":"program-innovating-streets-for-people-w-nowej-zelandii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/2020\/04\/26\/program-innovating-streets-for-people-w-nowej-zelandii\/","title":{"rendered":"PROGRAM INNOVATING STREETS FOR PEOPLE W NOWEJ ZELANDII"},"content":{"rendered":"\n
\"\"
\u0179r\u00f3d\u0142o: Ministerstwo Transport Nowej Zelandii
<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Chodzenie i je\u017cd\u017cenie na rowerze s\u0105 \u015bwietnymi sposobami przemieszczania si\u0119 po miastach i miasteczkach, poniewa\u017c s\u0105 tanie, wymagaj\u0105 niewielkiej przestrzeni w obr\u0119bie ulic do ruchu oraz mniejszego terenu do postoju. Poza tym zapewniaj\u0105 aktywno\u015b\u0107 fizyczn\u0105, s\u0105 ciche i nie zanieczyszczaj\u0105 powietrza czy \u015brodowiska. (\u2026) Moje do\u015bwiadczenie zawodowe w zakresie transportu pozwala mi lepiej zrozumie\u0107, dlaczego w Nowej Zelandii w tak du\u017cym stopniu jeste\u015bmy uzale\u017cnieni od samochodu, ale te\u017c wyobrazi\u0107 sobie olbrzymie mo\u017cliwo\u015bci zmiany tego stanu <\/em>\u2013 Julie Anne Genter, Ministra Transportu Nowej Zelandii
<\/p>\n\n\n\n

Ministerstwo Transportu Nowej Zelandii (New Zealand Transport Agency) na pocz\u0105tku kwietnia 2020 roku przedstawi\u0142o nowy program grantowy \u2013 Innovating Streets for People. Mechanizm b\u0119dzie s\u0142u\u017cy\u0142 do wspierania samorz\u0105d\u00f3w, kt\u00f3re chc\u0105 o\u017cywi\u0107 ulice lub uczyni\u0107 je miejscami bezpiecznymi z punktu widzenia mobilno\u015bci aktywnej. Pomys\u0142 zosta\u0142 od razu okrzykni\u0119ty przez pras\u0119 najlepsz\u0105 reakcj\u0105 publiczn\u0105 na pandemi\u0119 COVID-19, co redukuje jego znaczenie. Przyjrzyjmy si\u0119 za\u0142o\u017ceniom inicjatywy, \u017ceby lepiej zrozumie\u0107 jej donios\u0142o\u015b\u0107.
<\/p>\n\n\n\n

W jaki spos\u00f3b zainicjowa\u0107 zmian\u0119 transportow\u0105?<\/strong>
<\/h4>\n\n\n\n

Program nie by\u0142 tworzony z my\u015bl\u0105 o specyficznych warunkach urbanistyczno-transportowych wynikaj\u0105cych z rozprzestrzeniania si\u0119 koronawirusa. Przygotowywano go przez wiele miesi\u0119cy w odpowiedzi na szersz\u0105 diagnoz\u0119 znanych od lat problem\u00f3w miejskich: du\u017c\u0105 liczb\u0119 wypadk\u00f3w i kolizji drogowych, zanieczyszczenie \u015brodowiska substancjami pochodz\u0105cymi z transportu, dominacj\u0119 samochodu w strukturze podr\u00f3\u017cy, preferencje dla motoryzacji utrwalone w infrastrukturze, rozwi\u0105zaniach in\u017cynierskich i prawie, a tak\u017ce brak akceptacji spo\u0142ecznej i politycznego wsparcia dla wdra\u017cania zmian komunikacyjnych, a co za tym idzie \u2013 brak \u015brodk\u00f3w finansowych na ich realizacj\u0119.
<\/p>\n\n\n\n

Z przywo\u0142anymi wyzwaniami maj\u0105 zmierzy\u0107 si\u0119 gminy gotowe do eksperymentowania poprzez: uspokajanie i ograniczanie ruchu w dzielnicach mieszkaniowych, poprawianie bezpiecze\u0144stwa na skrzy\u017cowaniach czy zwi\u0119kszanie warto\u015bci spo\u0142ecznej i ekonomicznej ulic. Ka\u017cdy z samorz\u0105d\u00f3w b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 aplikowa\u0107 o wsparcie na przygotowanie i wdro\u017cenie do po\u0142owy 2021 roku tymczasowych, niskokosztowych i elastycznych interwencji, kt\u00f3re katalizuj\u0105 przemiany systemowe. Co istotne, urz\u0119dy b\u0119d\u0105 musia\u0142y wygospodarowa\u0107 \u015brodki na wk\u0142ad w\u0142asny na poziomie minimum 10% warto\u015bci projektu.
<\/p>\n\n\n\n

Uwaga os\u00f3b zwi\u0105zanych z Ministerstwem Transportu skupiona jest przede wszystkim na procesach, a nie ich efektach. W zwi\u0105zku z tym ocenie b\u0119d\u0105 podlega\u0142y nast\u0119puj\u0105ce elementy planu dzia\u0142a\u0144 miejskich:<\/p>\n\n\n\n

  • szczeg\u00f3\u0142owa diagnoza problem\u00f3w lokalnych, do kt\u00f3rych odnosi si\u0119 interwencja,<\/li>
  • koncepcja przekszta\u0142ce\u0144 tymczasowych i eksperymentalnych, powi\u0105zana z trwa\u0142\u0105 zmian\u0105 w d\u0142u\u017cszej perspektywie,<\/li>
  • zakorzenienie pomys\u0142u w wizji gminy zapisanej w strategii rozwoju, a tak\u017ce w priorytetach polityk lokalnych,<\/li>
  • otwarto\u015b\u0107 urz\u0119du miejskiego na wdra\u017canie innowacji w zarz\u0105dzaniu i zdolno\u015b\u0107 do wprowadzania nowych rozwi\u0105za\u0144 menad\u017cerskich,<\/li>
  • struktura partnerstwa lokalnego na ka\u017cdym poziomie, w szczeg\u00f3lno\u015bci partycypacja w projektowaniu urbanistycznym i transportowym,<\/li>
  • spos\u00f3b monitorowania i oceny zmian zachodz\u0105cych w wyniku realizacji projektu tymczasowego,<\/li>
  • finansowanie wszystkich etap\u00f3w procesu z uwzgl\u0119dnieniem kryterium oszcz\u0119dno\u015bci,<\/li>
  • dzia\u0142ania informacyjne skierowane do wszystkich podmiot\u00f3w uczestnicz\u0105cych bezpo\u015brednio lub po\u015brednio w przemianach.<\/li><\/ul>\n\n\n\n

    Dziewi\u0119tna\u015bcie wybranych samorz\u0105d\u00f3w b\u0119dzie wspieranych przez ministerstwo finansowo i merytorycznie przez ca\u0142y czas trwania programu.
    <\/p>\n\n\n\n

    Dlaczego warto uruchomi\u0107 opisany mechanizm?<\/strong>
    <\/h4>\n\n\n\n

    Nowozelandzkie Ministerstwo Transportu wprost formu\u0142uje cele samokszta\u0142ceniowe. Instytucja chce zdiagnozowa\u0107 ograniczenia w rozwoju mobilno\u015bci zr\u00f3wnowa\u017conej i odpowiedniej infrastruktury poprzez fizyczne dzia\u0142anie, a nie tylko eksperckie dywagacje. W ten spos\u00f3b uciele\u015bnia wi\u0119c ide\u0119 learning by doing<\/em>. Dzi\u0119ki \u015bledzeniu wdro\u017cenia i por\u00f3wnywaniu wi\u0119kszej liczby konkretnych projekt\u00f3w w r\u00f3\u017cnych miastach b\u0119dzie mog\u0142a oddzieli\u0107 to, co uniwersalne, od tego, co lokalne, a tak\u017ce realne bariery od zwyk\u0142ych l\u0119k\u00f3w, kt\u00f3re powoduj\u0105 parali\u017c decyzyjny i konserwowanie status quo<\/em>.
    <\/p>\n\n\n\n

    Co r\u00f3wnie istotne, program z zasady ma charakter eksperymentalny (w potocznym rozumieniu tego s\u0142owa), gdy\u017c jest nastawiony na odkrywanie rzeczy nowych i rozstrzyganie kwestii, kt\u00f3re dotychczas jawi\u0142y si\u0119 jako bardzo trudne lub wr\u0119cz niemo\u017cliwe do rozwi\u0105zania \u2013 jak na przyk\u0142ad zamkni\u0119cie dla ruchu samochodowego ulicy w \u015br\u00f3dmie\u015bciu. Ten wysi\u0142ek b\u0119dzie mia\u0142 walor badawczy, poniewa\u017c samorz\u0105dy b\u0119d\u0105 musia\u0142y najpierw szczeg\u00f3\u0142owo rozpozna\u0107 obecny spos\u00f3b funkcjonowania przestrzeni publicznej, a potem monitorowa\u0107 konsekwencje przekszta\u0142ce\u0144 za pomoc\u0105 wybranych wska\u017anik\u00f3w \u2013 chocia\u017cby poprzez mierzenie proporcji pomi\u0119dzy liczbami os\u00f3b przemieszczaj\u0105cych si\u0119 w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b. W d\u0142u\u017cszej perspektywie mo\u017ce to wp\u0142yn\u0105\u0107 na kszta\u0142towanie si\u0119 nowej kultury zarz\u0105dzania urbanistycznego (evidence-based policy<\/em>).
    <\/p>\n\n\n\n

    Oswojenie os\u00f3b zwi\u0105zanych z samorz\u0105dem z konfliktem i oporem wobec zmian jako naturalnym \u015brodowiskiem pracy i \u017ar\u00f3d\u0142em wiedzy projektowej mo\u017ce by\u0107 wa\u017cnym efektem spo\u0142ecznym omawianego przeze mnie programu. Przej\u015bcie przez testowanie kontrowersyjnych pomys\u0142\u00f3w pomo\u017ce u\u017cytkowniczkom i u\u017cytkownikom przestrzeni miejskiej wyrobi\u0107 sobie pogl\u0105d na ich temat na podstawie w\u0142asnego do\u015bwiadczania, a nie tylko obaw \u2013 naturalnych i zrozumia\u0142ych, ale nie zawsze zasadnych. W ten spos\u00f3b ludzie b\u0119d\u0105 mogli poszuka\u0107 sposobu zaadaptowania si\u0119 do nowej sytuacji.
    <\/p>\n\n\n\n

    Program wymusi wsp\u00f3\u0142prac\u0119: zar\u00f3wno wewn\u0105trz urz\u0119d\u00f3w, mi\u0119dzy departamentami o r\u00f3\u017cnych kompetencjach, a tak\u017ce z partnerkami i partnerami zewn\u0119trznymi: grupami nieformalnymi, organizacjami pozarz\u0105dowymi, liderkami i liderami lokalnymi, osobami zwi\u0105zanymi z biznesem itd. Zagnie\u017cd\u017cenie takich mechanizm\u00f3w w samorz\u0105dzie mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 ostatecznie rewolucj\u0119.
    <\/p>\n\n\n\n

    Warte uwagi s\u0105 te\u017c kwestie metodyczne. Urz\u0119dniczki i urz\u0119dnicy naucz\u0105 si\u0119 stawia\u0107 hipotezy dotycz\u0105ce zagospodarowania przestrzennego i in\u017cynierii miejskiej, a potem je testowa\u0107 w formie zal\u0105\u017ckowej, czyli pod postaci\u0105 minimum viable product <\/em>\u2013 prostej wersji rozwi\u0105zania projektowego zawieraj\u0105cego minimalny zestaw cech, wystarczaj\u0105cy do sprawdzenia pomys\u0142u w rzeczywistym u\u017cytkowaniu i zebrania informacji zwrotnej potrzebnej do usprawnie\u0144. W ten spos\u00f3b pracowniczki i pracownicy samorz\u0105du wykszta\u0142c\u0105 w sobie mechanizm zabezpieczaj\u0105cy przed beztroskim podej\u015bciem do kreowania zmian, polegaj\u0105cym najcz\u0119\u015bciej na wdra\u017caniu zbyt du\u017cych przekszta\u0142ce\u0144 za wcze\u015bnie (too big too early<\/em>). Zdob\u0119d\u0105 umiej\u0119tno\u015b\u0107 skalowania swoich pomys\u0142\u00f3w poprzez okre\u015blanie tego, co jest ich esencj\u0105 \u2013 poza populizmem spod znaku \u201eludzie chc\u0105 wi\u0119cej miejsc postojowych i lepszego dojazdu do swoich budynk\u00f3w, a naszym zadaniem jest zaspokaja\u0107 ich potrzeby\u201d. Wreszcie: b\u0119d\u0105 umieli bud\u017cetowa\u0107 tak\u0105 prac\u0119.
    <\/p>\n\n\n\n

    Co ma wsp\u00f3lnego urbanistyka eksperymentalna z filozofi\u0105 Karola Marksa?<\/strong>
    <\/h4>\n\n\n\n

    Z mojej perspektywy w programie nowozelandzkim kluczowe jest przemodelowanie pewnego szkodliwego dogmatu: \u201edobr\u0105 decyzj\u0119 mo\u017cna wypracowa\u0107 przed jej podj\u0119ciem\u201d \u2013 czy to poprzez analizy i modelowanie, czy dzi\u0119ki procesom partycypacyjnym. \u017badna z tych dr\u00f3g nie jest wystarczaj\u0105ca: podej\u015bcie eksperckie nie pozwala uwzgl\u0119dni\u0107 wszystkich czynnik\u00f3w, kt\u00f3re maj\u0105 wp\u0142yw na konsekwencje wdro\u017cenia, w szczeg\u00f3lno\u015bci ca\u0142ej gamy imponderabili\u00f3w \u2013 kwestii nieuchwytnych lub niemierzalnych, a podej\u015bcie spo\u0142eczne mo\u017ce pa\u015b\u0107 ofiar\u0105 mno\u017cenia obaw oraz ukrywania potrzeb i interes\u00f3w lub braku wyobra\u017ani. Z opisanego impasu pozwala nam wyj\u015b\u0107 zderzenie z rzeczywisto\u015bci\u0105. W jaki spos\u00f3b?
    <\/p>\n\n\n\n

    Powszechnie znany ze swoich diagnoz spo\u0142eczno-ekonomicznych Karol Marks poczyni\u0142 szereg uwag dotycz\u0105cych systemu filozoficznego swojego rodaka \u2013 Ludwiga Feuerbacha. Spostrzeg\u0142, \u017ce \u201ewszelkie misteria sprowadzaj\u0105ce teori\u0119 na manowce mistycyzmu znajduj\u0105 swe racjonalne rozwi\u0105zania w praktyce ludzkiej i w pojmowaniu tej praktyki\u201d (11 tez o Feuerbachu<\/em>). Praktyk\u0105 w \u015bwiecie marksowskim jest praca, kt\u00f3r\u0105 wykonuje cz\u0142owiek poprzez przekszta\u0142canie swojego otoczenia \u2013 ludzie zmieniaj\u0105 w ten spos\u00f3b swoje \u015brodowisko, a ono zwrotnie przeistacza ludzi. Rozstrzygni\u0119cie problem\u00f3w spekulatywnych mo\u017cemy wi\u0119c znale\u017a\u0107 w realnym dzia\u0142aniu. Co wi\u0119cej, docieramy do niego w procesie i bez przej\u015bcia przez wszystkie jego fazy nie jeste\u015bmy w stanie stwierdzi\u0107, kt\u00f3ra idea jest w\u0142a\u015bciwa.
    <\/p>\n\n\n\n

    Na takich za\u0142o\u017ceniach opieram swoje projekty prototypowe i koncepcj\u0119 urbanistyki eksperymentalnej. Pomys\u0142y na zmian\u0119 funkcjonowania i zagospodarowania przestrzeni miejskiej poddaj\u0119 ocenie w formie testowania rzeczywistych rozwi\u0105za\u0144 tymczasowych. Dzi\u0119ki temu eksperckie i partycypacyjne analizy ex ante<\/em> wzbogacam o ewaluacj\u0119 \u2013 badanie ex post<\/em>. Z do\u015bwiadczenia czy z praktyki \u2013 powiedzia\u0142by Karol Marks \u2013 wiem, \u017ce takie post\u0119powanie jest najbardziej warto\u015bciowe. W ten spos\u00f3b zbieram informacje, kt\u00f3rych nie m\u00f3g\u0142bym pozyska\u0107 innymi narz\u0119dziami, a na ich podstawie koryguj\u0119 za\u0142o\u017cenia wprowadzanej w \u017cycie koncepcji. Dzi\u0119ki temu przerywam ostatecznie impas wywo\u0142any ci\u0105g\u0142ym debatowaniem o tym, czy co\u015b warto w og\u00f3le zrobi\u0107. Ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce w podobny spos\u00f3b b\u0119d\u0105 pracowa\u0142y samorz\u0105dy nowozelandzkie.
    <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Chodzenie i je\u017cd\u017cenie na rowerze s\u0105 \u015bwietnymi sposobami przemieszczania si\u0119 po miastach i miasteczkach, poniewa\u017c s\u0105 tanie, wymagaj\u0105 niewielkiej przestrzeni w obr\u0119bie ulic do ruchu oraz mniejszego terenu do postoju. Poza tym zapewniaj\u0105 aktywno\u015b\u0107 fizyczn\u0105, s\u0105 ciche i nie zanieczyszczaj\u0105 powietrza czy \u015brodowiska. (\u2026) Moje do\u015bwiadczenie zawodowe w zakresie transportu pozwala mi lepiej zrozumie\u0107, dlaczego … <\/p>\n

    Czytaj dalej PROGRAM INNOVATING STREETS FOR PEOPLE W NOWEJ ZELANDII<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58"}],"collection":[{"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=58"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":139,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58\/revisions\/139"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=58"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=58"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=58"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}