{"id":631,"date":"2021-01-20T08:24:12","date_gmt":"2021-01-20T08:24:12","guid":{"rendered":"http:\/\/experimentalurbanism.com\/?p=631"},"modified":"2021-01-21T08:07:05","modified_gmt":"2021-01-21T08:07:05","slug":"lektury-urbanistyka-dyktatury","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/2021\/01\/20\/lektury-urbanistyka-dyktatury\/","title":{"rendered":"LEKTURY | URBANISTYKA DYKTATURY"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/experimentalurbanism.com\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/memy_kwadrat_EU-2021-01-19T111055.293-1024x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-632\" srcset=\"https:\/\/experimentalurbanism.com\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/memy_kwadrat_EU-2021-01-19T111055.293-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/experimentalurbanism.com\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/memy_kwadrat_EU-2021-01-19T111055.293-300x300.jpg 300w, https:\/\/experimentalurbanism.com\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/memy_kwadrat_EU-2021-01-19T111055.293-150x150.jpg 150w, https:\/\/experimentalurbanism.com\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/memy_kwadrat_EU-2021-01-19T111055.293-768x768.jpg 768w, https:\/\/experimentalurbanism.com\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/memy_kwadrat_EU-2021-01-19T111055.293-1536x1536.jpg 1536w, https:\/\/experimentalurbanism.com\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/memy_kwadrat_EU-2021-01-19T111055.293-2048x2048.jpg 2048w, https:\/\/experimentalurbanism.com\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/memy_kwadrat_EU-2021-01-19T111055.293-100x100.jpg 100w\" sizes=\"(max-width: 767px) 89vw, (max-width: 1000px) 54vw, (max-width: 1071px) 543px, 580px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>To ksi\u0105\u017cka wyj\u0105tkowa, kt\u00f3r\u0105 w trakcie lektury po\u0142ykamy du\u017cymi haustami. Jest napisana w formie u\u017cywanej przez osoby lubuj\u0105ce si\u0119 w wielow\u0105tkowych i wielopi\u0119trowych opowie\u015bciach, w kt\u00f3rych kuzyn kolegi wuja niespodziewanie okazuje si\u0119 bliskim krewnym prawnuka siostry praprababki. To po prostu rozpalaj\u0105ce wyobra\u017ani\u0119 trajkotanie zszyte z cytat\u00f3w z kiczowatych piosenek oraz fraz wyj\u0119tych z tandetnych romanside\u0142, a tak\u017ce przeskalowanych opis\u00f3w emocji, kt\u00f3rych nie powstydzi\u0142by si\u0119 librecista barokowych oper, gdyby nie to, \u017ce ten wodospad spamu, pisany naprzemiennie w pierwszej i trzeciej osobie, nie zawiera ani jednego dialogu w sensie formalnym.<\/p>\n\n\n\n<p>To ksi\u0105\u017ck\u0105 o okrucie\u0144stwie i cierpieniu. Stworzon\u0105 przez Pedro Lemebela przestrze\u0144 zaludniaj\u0105 postaci, kt\u00f3re z\u0142o czyni\u0105 lub z\u0142a do\u015bwiadczaj\u0105, cho\u0107 nie zawsze w pe\u0142ni \u015bwiadomie prze\u017cywaj\u0105 swoj\u0105 sytuacj\u0119. Kogo spotykamy w trakcie lektury? Egocentrycznego dyktatora Augusto Pinocheta i us\u0142uguj\u0105cych mu wojskowych, kt\u00f3rzy stosuj\u0105 bezsensown\u0105 i pozbawion\u0105 tre\u015bci przemoc, \u017ceby utrzyma\u0107 w\u0142adz\u0119. M\u0142odych marksist\u00f3w z Frontu Patriotycznego imienia Manuela Rodr\u00edgueza, kt\u00f3rzy ryzykuj\u0105 swoje \u017cycie przeprowadzaj\u0105c zamach na znienawidzonego despot\u0119. Matki ludzi zamordowanych przez zbrodniczy re\u017cym, kt\u00f3rych jedyn\u0105 aktywno\u015bci\u0105 jest bole\u015bnie bezsensowne protestowanie. Zepchni\u0119tych na margines \u017cycia spo\u0142ecznego i egzystuj\u0105cych w n\u0119dzy gej\u00f3w, w tym g\u0142\u00f3wn\u0105 bohaterk\u0119, brutalnie bit\u0105 w dzieci\u0144stwie przez ojca w celu nawr\u00f3cenia na m\u0119sko\u015b\u0107, a p\u00f3\u017aniej szukaj\u0105c\u0105 chwilowego pocieszenia w przypadkowych zbli\u017ceniach i utrzymuj\u0105c\u0105 si\u0119 z rob\u00f3tek r\u0119cznych.<\/p>\n\n\n\n<p>To ksi\u0105\u017cka o narodzinach i konstytuowaniu si\u0119 podmiotowo\u015bci politycznej. O procesie, w kt\u00f3rym \u2013 powiedzia\u0142by squeerowany Georg Hegel \u2013 zatroskana o swoje bezpiecze\u0144stwo niewolnica stopniowo zamienia si\u0119 w woln\u0105 pani\u0105, ale i tak w\u00f3wczas nie osi\u0105ga spe\u0142nienia. Centraln\u0105 figur\u0119, dojrza\u0142ego transwestyt\u0119 zwanego Ciotuchn\u0105 z Naprzeciwka, poznajemy jako osob\u0119 strachliw\u0105, dystansuj\u0105c\u0105 si\u0119 od bie\u017c\u0105cych wydarze\u0144 w Chile i odcinaj\u0105c\u0105 si\u0119 od jakichkolwiek informacji na ten temat. Trzpiotka ca\u0142e dnie s\u0142ucha nostalgicznych audycji, rozp\u0142ywa si\u0119 w wykreowanej przez siebie telenowelowej fikcji i haftuje \u201ewielkie obrusy i prze\u015bcierad\u0142a dla jakiej\u015b zgrzybia\u0142ej arystokratki solidnie op\u0142acaj\u0105cej trud jej paj\u0119czo-zwinnych paluszk\u00f3w\u201d, a w wolnych chwilach oddaje si\u0119 plotkom i jednorazowym przygodom seksualnym w obskurnych miejscach. Rozstajemy si\u0119 z ni\u0105 po transformacji w nieformaln\u0105 cz\u0142onkini\u0119 Frontu Patriotycznego, kt\u00f3ra wspomaga akcje w terenie i zapewnia partyzantom lokum do przechowywania zakazanych dokument\u00f3w oraz sprz\u0119tu operacyjnego. Jest to cz\u0142owiek ukszta\u0142towany politycznie, ale wci\u0105\u017c zamkni\u0119ty ze wzgl\u0119du na emocjonaln\u0105 deprywacj\u0119. Co to znaczy?<\/p>\n\n\n\n<p>To ksi\u0105\u017cka o pi\u0119knej mi\u0142o\u015bci, kt\u00f3ra nie mo\u017ce si\u0119 zrealizowa\u0107 inaczej ni\u017c jako przyjacielska czu\u0142o\u015b\u0107 i oniryczny seks oralny po pijaku. Polityczna \u015bwiadomo\u015b\u0107 Ciotuchny wy\u0142ania si\u0119 z l\u0119k\u00f3w dzi\u0119ki uczuciu, kt\u00f3re wi\u0105\u017ce j\u0105 z m\u0142odym heteroseksualnym dzia\u0142aczem opozycyjnym o pseudonimie Carlos (ach, ta erotyczna i militarna jednocze\u015bnie gra ksywek i kryptonim\u00f3w!) \u2013 to w\u0142a\u015bnie zmys\u0142owe po\u017c\u0105danie jest si\u0142\u0105 nap\u0119dow\u0105 rozwoju wiedzy bohaterki o samej sobie i swoim miejscu w spo\u0142ecze\u0144stwie. Dzi\u0119ki literackim zabiegom Pedra Lemebela wzrastanie wzajemnej fascynacji \u015bledzimy z dw\u00f3ch perspektyw. Pierwsz\u0105 wprowadza mi\u0142osne zaaferowanie m\u0119\u017cczyzny homoseksualnego, podobne do skonstruowanej przez Tomasza Manna obsesji Gustawa von Aschenbacha na punkcie efeba Tadzia. Druga ufundowana jest na zak\u0142opotaniu m\u0119\u017cczyzny heteroseksualnego, kt\u00f3ry odkrywa, \u017ce rado\u015bci wype\u0142niaj\u0105cej chwile sp\u0119dzone ze starzej\u0105cym si\u0119 gejem nie prze\u017cy\u0142by nigdy z \u017cadn\u0105 kobiet\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>To ksi\u0105\u017cka o mie\u015bcie rozci\u0119tym na cz\u0119\u015bci przez g\u0142\u0119bokie nier\u00f3wno\u015bci: organiczn\u0105 i chaotyczn\u0105 oraz zaplanowan\u0105 i uporz\u0105dkowan\u0105. Santiago z pozoru przypomina wi\u0119c gwarny Nowy Jork z artyku\u0142\u00f3w i ksi\u0105\u017cek Jane Jacobs, kt\u00f3ry powoli znika pod walcem bezwzgl\u0119dnego deweloperskiego modernizmu. Wszystko jest jednak mniej ckliwe. Ciotuchna mieszka w zniszczonym i prawie pustym domu w slumsowej dzielnicy, gdzie w w\u0105skich ulicach przeplataj\u0105 si\u0119 weso\u0142e krzyki bawi\u0105cych si\u0119 dzieci, ciekawskie szepty plotkuj\u0105cych s\u0105siadek oraz spro\u015bne nawo\u0142ywania bezrobotnych i bezdomnych facet\u00f3w, kt\u00f3rzy prostytuuj\u0105 si\u0119 za niewielkie pieni\u0105dze. Tam wszystkie obiekty sklecone s\u0105 samodzielnie przez mieszka\u0144c\u00f3w z kiepskich materia\u0142\u00f3w lub wr\u0119cz odpad\u00f3w budowlanych. Dzi\u0119ki zleceniom, kt\u00f3re g\u0142\u00f3wn\u0105 bohaterk\u0119 uzale\u017cniaj\u0105 ekonomicznie od uprzywilejowanych przez system rodzin generalskich, Ciotuchna ze swoimi produktami trafia okazjonalnie do dzielnicy willowej, gdzie ulice o kwiatowych nazwach s\u0105 szerokie, zielone i czyste. Tam wszystkie budynki s\u0105 zaprojektowane przez architekt\u00f3w, wzniesione z najlepszych materia\u0142\u00f3w i wype\u0142nione drogimi meblami, kotarami oraz zas\u0142onami. Ociekaj\u0105 fors\u0105 \u2013 wskazuje Pedro Lemebel.<\/p>\n\n\n\n<p>Rozw\u00f3j Santiago planowany jest tylko po to, \u017ceby zmaterializowa\u0107 przemoc ukryt\u0105 w ka\u017cdym dzia\u0142aniu, poniewa\u017c to przemoc jest materi\u0105 pierwsz\u0105 i zasad\u0105 organizuj\u0105c\u0105 ten \u015bwiat. Nie istnieje w nim architektura oporu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>To ksi\u0105\u017cka wyj\u0105tkowa, kt\u00f3r\u0105 w trakcie lektury po\u0142ykamy du\u017cymi haustami. Jest napisana w formie u\u017cywanej przez osoby lubuj\u0105ce si\u0119 w wielow\u0105tkowych i wielopi\u0119trowych opowie\u015bciach, w kt\u00f3rych kuzyn kolegi wuja niespodziewanie okazuje si\u0119 bliskim krewnym prawnuka siostry praprababki. To po prostu rozpalaj\u0105ce wyobra\u017ani\u0119 trajkotanie zszyte z cytat\u00f3w z kiczowatych piosenek oraz fraz wyj\u0119tych z tandetnych romanside\u0142, &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/2021\/01\/20\/lektury-urbanistyka-dyktatury\/\" class=\"more-link\">Czytaj dalej<span class=\"screen-reader-text\"> LEKTURY | URBANISTYKA DYKTATURY<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/631"}],"collection":[{"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=631"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/631\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":648,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/631\/revisions\/648"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=631"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=631"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=631"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}