{"id":666,"date":"2021-02-14T10:12:14","date_gmt":"2021-02-14T10:12:14","guid":{"rendered":"http:\/\/experimentalurbanism.com\/?p=666"},"modified":"2021-02-14T10:12:14","modified_gmt":"2021-02-14T10:12:14","slug":"slownik-urbanistyczny-barwa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/2021\/02\/14\/slownik-urbanistyczny-barwa\/","title":{"rendered":"S\u0141OWNIK URBANISTYCZNY | BARWA"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Vincent van Gogh w drugiej po\u0142owie lat 80. XIX wieku dok\u0142adnie bada artystycznym okiem pary but\u00f3w i na tej podstawie wykonuje seri\u0119 po\u015bwi\u0119conych im obraz\u00f3w. Niespe\u0142na 50 lat p\u00f3\u017aniej, ale ju\u017c w XX wieku Martin Heidegger poddaje wyniki przywo\u0142anej pracy malarskiej analizie filozoficznej. K\u0142adzie na intelektualnym stole operacyjnym i kroi skalpelem r\u00f3\u017cne terminy, w tym poj\u0119cie narz\u0119dzia, dzi\u0119ki czemu rozwija uwagi zawarte we wcze\u015bniejszym o oko\u0142o 5 lat dziele Bycie i czas<\/em>. Co dzi\u0119ki temu odkrywa?<\/p>\n\n\n\n

Sp\u00f3jrzmy na ch\u0142opk\u0119, kt\u00f3ra w trakcie pracy w polu zapomina o tym, \u017ce na jej stopach znajduj\u0105 si\u0119 buty \u2013 w\u00f3wczas s\u0142u\u017c\u0105 jej do sprawnej realizacji zada\u0144 rolniczych i nie s\u0105 obiektem jej teoretycznego zainteresowania*. Takie przygl\u0105danie si\u0119 konkretnemu lub uog\u00f3lnionemu sposobowi u\u017cywania \u2013 ostrzega niemiecki my\u015bliciel \u2013 nie pozwala nam jednak odkry\u0107 istoty bycia narz\u0119dziem. T\u0119 odnale\u017a\u0107 mo\u017cemy dopiero w niezawodno\u015bci wi\u0105\u017c\u0105cej w nierozerwalny spos\u00f3b uprawian\u0105 rol\u0119 i \u015bwiat robotnicy: ziemia napiera na jej cia\u0142o, na sk\u00f3rze osiada wilgo\u0107 i lepka gleba, jednak obuwie j\u0105 asekuruje i zapewnia bezpiecze\u0144stwo.<\/p>\n\n\n\n

Narz\u0119dzia \u2013 wbrew temu, co pisze Martin Heidegger \u2013 nie stanowi\u0105 szczelnej os\u0142ony, nawet je\u017celi ufamy, \u017ce tak jest. Nie s\u0105 przecie\u017c bezawaryjne nawet wtedy, gdy wykorzystywane s\u0105 w swej narz\u0119dziowej funkcji: chroni\u0105 nas przed jednym ryzykiem, ale otwieraj\u0105 na inne. Ot taka chocia\u017cby stara kurtka.<\/p>\n\n\n\n

Jad\u0119 poci\u0105giem z Warszawy do Katowic, ta\u0144szym po\u0142\u0105czeniem, kt\u00f3re omija Centraln\u0105 Magistral\u0119 Kolejow\u0105. Mam prac\u0119 do uko\u0144czenia, wi\u0119c po umoszczeniu si\u0119 w fotelu otwieram komputer i zaczynam w\u015bciekle stuka\u0107 w klawiatur\u0119 i odruchowo mocno zaciska\u0107 szcz\u0119k\u0119, co robi\u0119 od dzieci\u0144stwa, gdy skupiam si\u0119 na swoich zadaniach. W Cz\u0119stochowie dosiada si\u0119 do mnie starsza, wysoka i korpulentna, ale bardzo energiczna kobieta, ubrana w l\u015bni\u0105c\u0105 kobaltow\u0105 sukni\u0119 z przypink\u0105 z wizerunkiem Maryi. W r\u0119ce trzyma z\u0142otego iPhone’a w przezroczystym etui, pod kt\u00f3re wsun\u0119\u0142a obrazek z podobizn\u0105 Matki Boskiej.<\/p>\n\n\n\n

Pani Maria \u2013 tak ma na imi\u0119 moja wsp\u00f3\u0142pasa\u017cerka, jak Maria Callas, co zapowiada \u015bci\u015blejsze podobie\u0144stwo rozbudowane w mojej wyobra\u017ani do pot\u0119\u017cnej formy cyklu wariacji \u2013 zajmuje miejsce obok mnie, przy oknie (nazwa\u0107 jej ruchy rozsiadaniem si\u0119 to w\u0142a\u015bciwie nic nie napisa\u0107, a raczej trafi\u0107 t\u0119pym terminem w niew\u0142a\u015bciwy punkt opowie\u015bci, dlatego, by odpowiednie da\u0107 rzeczy s\u0142owo, powinienem jej ruchy okre\u015bli\u0107 wype\u0142nianiem swoim cia\u0142em przestrzeni, kt\u00f3ra jest mu przynale\u017cna i przeznaczona na g\u0142\u0119bszym poziomie ni\u017c tylko rezerwacja w systemie biletowym). Przeprasza, \u017ce mi przerywa \u2013 czuj\u0119 nieodparcie, \u017ce z grzeczno\u015bci, nie do ko\u0144ca szczerze \u2013 i zagaduje, jakiego u\u017cywam laptopa. Zdradza, \u017ce chce sobie kupi\u0107 now\u0105 maszyn\u0119; \u201etablet z jab\u0142kiem\u201d ju\u017c ma, ale potrzebuje sprz\u0119tu do pisania maili i obr\u00f3bki zdj\u0119\u0107, dlatego wypytuje o filtry spamowe, procesory oraz pami\u0119\u0107 operacyjn\u0105. Gubi\u0119 si\u0119, to nie m\u00f3j temat, ale pr\u00f3buj\u0119 sprosta\u0107 jej wyobra\u017ceniu o m\u0142odym cz\u0142owieku jako ekspercie w zakresie elektroniki, poniewa\u017c urok jej pot\u0119\u017cnej postury wt\u0142acza mnie niespodziewanie w zaskakuj\u0105c\u0105 form\u0119 przypominaj\u0105c\u0105 harmonijne stosunki dworskie, niby hierarchiczne, ale jednak przyswojone jako w\u0142asne i z powodu braku alternatywy zr\u00f3wnane ze stanem natury. Domina omnium et regina… Maria<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Po kr\u00f3tkim kurtuazyjnym wst\u0119pie technologicznym przechodzimy do kwestii celu podr\u00f3\u017cy, co stanowi w\u0142a\u015bciwy punkt oparcia dla naszej \u015bwie\u017co zawartej znajomo\u015bci, albowiem w tej kwestii mam ju\u017c wi\u0119cej do powiedzenia. Informacja o tym, \u017ce zmierzam na spotkanie rodzinne, staje si\u0119 pretekstem do rozwa\u017ca\u0144 o relacjach z krewnymi i znajomymi. Moja wsp\u00f3\u0142pasa\u017cerka wspomina o swoich r\u00f3wie\u015bniczkach, kt\u00f3re skar\u017c\u0105 si\u0119 na zachowanie wnuk\u00f3w oraz ich uzale\u017cnienie od kom\u00f3rek i internetu, oraz dowcipkuje, \u017ce powinna je wys\u0142a\u0107 na kursy komputerowe na Uniwersytecie III Wieku, aby nad\u0105\u017ca\u0142y za zmianami. \u015awiat ju\u017c je przeskoczy\u0142, a one si\u0119 same z niego wykluczy\u0142y; \u201epanie Pawle \u2013 kwituje stanowczo \u2013 nie jeste\u015bmy antykami\u201d. Preludium zamkni\u0119te. <\/p>\n\n\n\n

W\u0142a\u015bciw\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 naszego dialogu w radosnej tonacji i szybkim tempie otwiera jeden prosty akord: pani Maria oznajmia, \u017ce zmierza do Bielska-Bia\u0142ej na \u015blub jednej ze \u201eswoich\u201d par. Reaguj\u0119 natychmiast, staj\u0119 si\u0119 czujny, uszami przeczesuj\u0119 pole d\u017awi\u0119kowe wagonu, \u017ceby wy\u0142apa\u0107 ka\u017cde s\u0142owo, a na twarzy wy\u015bwietlam wielki pytajnik. Moja rozm\u00f3wczyni rozlu\u017ania si\u0119, obraca ca\u0142ym cia\u0142em w moj\u0105 stron\u0119, poprawia przypink\u0119 (teraz dostrzegam, \u017ce to talizman j\u0119zykowy, przedmiot po\u015bwiadczaj\u0105cy w magiczny spos\u00f3b prawdziwo\u015b\u0107 wypowiadanych przez ni\u0105 s\u0142\u00f3w) i zaczyna malowa\u0107 obraz swojej profesjonalnej aktywno\u015bci. O swoich do\u015bwiadczeniach opowiada z werw\u0105 i rado\u015bci\u0105, przewracaj\u0105c przy tym ostentacyjnie oczami i moduluj\u0105c g\u0142os jak prawdziwa diwa.<\/p>\n\n\n\n

Jest \u2013 jak sama m\u00f3wi \u2013 \u201enaczeln\u0105 swatk\u0105 Matki Boskiej\u201d, zajmuje si\u0119 kojarzeniem par, po prostu dzia\u0142alno\u015bci\u0105 matrymonialn\u0105 zgodn\u0105 z nauczaniem ko\u015bcio\u0142a katolickiego. Organizuje spotkania i bale na kilkadziesi\u0105t lub kilkaset os\u00f3b, tak\u017ce w swoim ogrodzie, a ka\u017cde z tych wydarze\u0144 jest \u2013przepraszam za okre\u015blenie \u2013 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 wiks\u0105. Zatroskane uczestniczki i zatroskanych uczestnik\u00f3w uspokaja has\u0142em: otoczenie powinno wiedzie\u0107, i\u017c \u201ebabcia\u201d jeszcze \u017cyje i nie trzeba dzwoni\u0107 po grabarza.<\/p>\n\n\n\n

Swatka kilka razy zaznacza, \u017ce ona tylko aran\u017cuje sytuacje, ale spiritus movens<\/em> ca\u0142ego procesu jest Naj\u015bwi\u0119tsza Panienka. Czasami zawierzenie jej \u0142asce \u2013 jak twierdzi \u2013 musi by\u0107 jednak nie tylko bardzo silne i szczere, ale r\u00f3wnie\u017c okupione sporym wysi\u0142kiem fizycznym i prac\u0105 nad sob\u0105. Tak by\u0142o na przyk\u0142ad w przypadku trzech bardzo wysokich dziewczyn poszukuj\u0105cych partner\u00f3w wy\u017cszych od siebie. Wszyscy radzili im, \u017ceby chodzi\u0142y na godzinki modli\u0107 si\u0119 o powodzenie („Na godzinkach? To jaki\u015b \u017cart, przecie\u017c to k\u00f3\u0142ko emerytek, nie spotkaj\u0105 tam \u017cadnego kawalera, a ju\u017c na pewno faceta, z kt\u00f3rego b\u0119dzie jaki\u015b po\u017cytek!”). Prawie p\u0142acze ze \u015bmiechu, gdy wspomina, \u017ce zaprosi\u0142a je na organizowan\u0105 przez siebie pota\u0144c\u00f3wk\u0119, a potem wys\u0142a\u0142a na pielgrzymk\u0119 na kolanach do klasztoru jasnog\u00f3rskiego, poniewa\u017c „sprawa na pierwszy rzut oka by\u0142a BEZ-NA-DZIEJ-NA, ale Pan B\u00f3g by\u0142 nie tylko wszechmocny, ale i dowcipny: jedna z nich wysz\u0142a za m\u0105\u017c za niskiego ch\u0142opaka, kt\u00f3ry za ni\u0105 chodzi\u0142 dwa lata. Teraz ju\u017c maj\u0105 dw\u00f3jk\u0119 dzieci i s\u0105 szcz\u0119\u015bliwi”. Jest wszak \u015bwiadoma, \u017ce zrobi\u0142a to tylko po to, \u017ceby obudzi\u0142y si\u0119 ze swojego snu polegaj\u0105cego na projektowaniu samego siebie, a nie pod\u0105\u017caniu za sytuacj\u0105, oraz skonfrontowa\u0142y z rzeczywisto\u015bci\u0105 w jej obecnej pe\u0142ni.<\/p>\n\n\n\n

O, ju\u017c Katowice? Niestety musz\u0119 wysiada\u0107, dlatego zbieram swoje rzeczy i pakuj\u0119 do plecaka. Pani Maria \u0142apie mnie za rami\u0119 i ko\u0144czy nasz\u0105 rozmow\u0119 refleksj\u0105, \u017ce seks nigdy nie jest rozwi\u0105zaniem, gdy\u017c odci\u0105ga uwag\u0119 od osobowo\u015bci cz\u0142owieka, z kt\u00f3rym si\u0119 spotykamy. Oczywi\u015bcie okrasza t\u0119 uwag\u0119 poj\u0119ciami \u201egrzechu\u201d i \u201eszatana\u201d, co nie zmienia faktu, \u017ce za zabawnymi anegdotkami z moralizatorskim fina\u0142em kryje si\u0119 bardzo prosta konstatacja: relacje nie dziej\u0105 si\u0119 same, a do ich ukszta\u0142towania potrzeba wielu stara\u0144. Czekam tylko a\u017c doda do tego moj\u0105 sentencj\u0119: zwi\u0105zek to praca, proces uzewn\u0119trzniania i obiektywizowania tego, co w nas najlepsze, kt\u00f3ry jednocze\u015bnie i nas zwrotnie przekszta\u0142ca. Ona jednak potrafi m\u00f3wi\u0107 w spos\u00f3b bardziej przejrzysty.<\/p>\n\n\n\n

Zak\u0142adam moj\u0105 ulubion\u0105 kurtk\u0119 w kolorze kobaltowym. Pani Maria zauwa\u017ca nasze barwne pokrewie\u0144stwo, wskazuje na swoj\u0105 sukni\u0119 i puszcza mi oko, a potem zaprasza na spotkania budowanej przez ni\u0105 grupy. Nie ma w niej miejsca dla mnie i dla innych os\u00f3b ze sk\u0142onno\u015bciami, kt\u00f3re jej ko\u015bci\u00f3\u0142 uznaje za \u201eobiektywnie nieuporz\u0105dkowane”, wi\u0119c nie skorzystam, ale b\u0119d\u0119 nosi\u0142 w sobie wspomnienie naszego spotkania jako odtrutk\u0119 na r\u00f3\u017cne upraszczaj\u0105ce narracje hedonistyczne.<\/p>\n\n\n\n

* Jacques Derrida zauwa\u017cy\u0142, \u017ce Martin Heidegger si\u0119 pomyli\u0142 i w\u0142a\u015bcicielstwo but\u00f3w mylnie przypisa\u0142 ch\u0142opce, a nie malarzowi \u2013 zgodnie z prawd\u0105. Jakie znaczenie ma termin prawda w tym kontek\u015bcie? To temat na osobn\u0105 medytacj\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Vincent van Gogh w drugiej po\u0142owie lat 80. XIX wieku dok\u0142adnie bada artystycznym okiem pary but\u00f3w i na tej podstawie wykonuje seri\u0119 po\u015bwi\u0119conych im obraz\u00f3w. Niespe\u0142na 50 lat p\u00f3\u017aniej, ale ju\u017c w XX wieku Martin Heidegger poddaje wyniki przywo\u0142anej pracy malarskiej analizie filozoficznej. K\u0142adzie na intelektualnym stole operacyjnym i kroi skalpelem r\u00f3\u017cne terminy, w tym … <\/p>\n

Czytaj dalej S\u0141OWNIK URBANISTYCZNY | BARWA<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/666"}],"collection":[{"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=666"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/666\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":668,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/666\/revisions\/668"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=666"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=666"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=666"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}