{"id":699,"date":"2021-03-08T06:06:19","date_gmt":"2021-03-08T06:06:19","guid":{"rendered":"http:\/\/experimentalurbanism.com\/?p=699"},"modified":"2021-03-08T06:06:19","modified_gmt":"2021-03-08T06:06:19","slug":"slownik-geograficzny-podhale","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/2021\/03\/08\/slownik-geograficzny-podhale\/","title":{"rendered":"S\u0141OWNIK GEOGRAFICZNY | PODHALE"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Autokar jadzie zakopiank\u0105. Jeszcze przed Rabk\u0105, w miejscowo\u015bci Naprawa \u2013 tak, tak, nazwa jest wr\u00f3\u017cb\u0105 i zapowiedzi\u0105 przyg\u00f3d, gdy\u017c opuszczanie zmodernizowanej drogi w takim punkcie musi rodzi\u0107 konsekwencje dla rozwoju wypadk\u00f3w \u2013 zatem w tej oto wsi szeroki odcinek ekspres\u00f3wki w nowym przebiegu przechodzi w tras\u0119 w\u0119\u017csz\u0105 o \u015bladzie wytyczonym zapewne wiele wiek\u00f3w temu przez ko\u0142a woz\u00f3w ko\u0144skich, co daje efekt podobny do zabawy polegaj\u0105cej na wsypywaniu grochu do wielkiego metalowego leja wykradzionego z babcinej kuchni: szeroka i wartka rzeka zamienia si\u0119 w w\u0105ski strumie\u0144 ziaren pod\u0105\u017caj\u0105cych powoli, jedno za drugim, ale zanim to si\u0119 stanie p\u0142yn z\u0142o\u017cony z kulek warzywnych rozlewa si\u0119 przy wlocie do szyjki i go zatyka, poniewa\u017c o prawo dost\u0119pu konkuruj\u0105 ze sob\u0105 wszystkie elementy zgromadzone na dnie sto\u017cka. Uczestnicz\u0119 w transportowym rytuale przej\u015bcia i dzi\u0119ki temu otwiera si\u0119 przede mn\u0105 teren, na kt\u00f3rym pono\u0107 nie przyj\u0119\u0142o si\u0119 prawo budowlane, tak przynajmniej wynika z dowcipu powtarzanego przez r\u00f3\u017cne osoby zwi\u0105zane ze \u015brodowiskiem urbanistycznym. Tymczasowe rozwi\u0105zania komunikacyjne narzucaj\u0105 dyscyplin\u0119, powinienem wi\u0119c oczy\u015bci\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107 ze zb\u0119dnych tre\u015bci odsy\u0142aj\u0105cych j\u0105 w inny czas lub przestrze\u0144, a tak\u017ce wyostrzy\u0107 zmys\u0142y \u015bci\u0105gaj\u0105ce do tej konkretnej lokalizacji, co czyni\u0119 bezzw\u0142ocznie, wiem przecie\u017c, \u017ce tylko w takich warunkach rzeczywisto\u015b\u0107 ods\u0142oni przede mn\u0105 po raz kolejny swoje absurdalne j\u0105dro.<\/p>\n\n\n\n

Zanim autobus dotrze do celu pe\u0142znie po serpentynach, co rodzi we mnie napi\u0119cie przerastaj\u0105ce struktury wszystkich mi\u0119\u015bni, a nie zachwyt, jestem przecie\u017c cz\u0142owiekiem sformatowanym wed\u0142ug tego samego algorytmu co abstrakcyjny krajobraz nadmorski, zbudowany z na\u0142o\u017conych na siebie pas\u00f3w zabarwionych na granatowo, ultramarynowo, kobaltowo, lazurowo, szafirowo, b\u0142\u0119kitno, stalowo, turkusowo, cyjanowo czy chabrowo, pejza\u017c g\u00f3rski oparty na r\u00f3wnowadze mi\u0119dzy odcieniami kolor\u00f3w niebieskiego, tymi wszystkimi, kt\u00f3re wymieni\u0142em, cho\u0107 dominuj\u0105 pastele, zielonego i br\u0105zowego, kojarzy mi si\u0119 tylko z md\u0142o\u015bciami w trakcie przymusowych woja\u017cy szkolnych oraz aviomarinem oddalaj\u0105cym cz\u0142owieka od jego w\u0142asnego do\u015bwiadczenia cielesnego. W prze\u015bwicie mi\u0119dzy czarnymi k\u0119pami le\u015bnymi uk\u0142adaj\u0105cymi si\u0119 w j\u0119zory oplataj\u0105ce pola uprawne i utrzymuj\u0105cymi je w r\u00f3wnowadze pomimo pofa\u0142dowania, \u0142uszcz\u0105cymi si\u0119 reklamami materia\u0142\u00f3w budowlanych i domami przero\u015bni\u0119tymi jak placek, do kt\u00f3rego wsypujecie za du\u017co proszku do pieczenia, co tutaj i w mojej rodzinnej Ma\u0142opolsce oznacza jedno: pieni\u0105dze od rodziny z Ameryki \u2013 w tym miejscu pozdrawiam serdecznie wujka Gienka z Detroit \u2013 zatem w tym prze\u015bwicie ukazuje si\u0119 pasmo Tatr. Wzrok gna po za\u015bnie\u017conych \u0142\u0105kach, rozp\u0119dzony wsuwa si\u0119 na bia\u0142e stoki i w ko\u0144cu dociera do szczyt\u00f3w wyci\u0119tych przez roz\u015bwietlone dzi\u015b niebo, co oblizuj\u0119 zach\u0142annie oczami zapominaj\u0105c na chwil\u0119 o gastrycznym wymiarze przemieszczania si\u0119 autokarem, a w tym czasie do uszu docieraj\u0105 pierwsze zdania legendarnej piosenki: \u201eHulali po polu i pili kakao! Hulali po polu i pili kakao! Czy pami\u0119tasz jeszcze t\u0119 wycieczk\u0119 pierwsz\u0105, t\u0119 sprzed lat?\u201d. Upijam si\u0119 sokiem marchewkowym z Biedronki i my\u015bl\u0119, \u017ce to moja pierwsza wyprawa do Nowego Targu, Majka Je\u017cowska wzywa mnie wi\u0119c do projektowania wspomnie\u0144, jak to \u2013 my\u015bl\u0119, zawieszam si\u0119 na chwil\u0119, ale niemal od razu stwierdzam: nie jest to wyzwanie ponad si\u0142y, wi\u0119kszo\u015b\u0107 moich historii ma wszak do\u015b\u0107 skomplikowany, a mo\u017ce nawet i bardzo lu\u017any zwi\u0105zek z rzeczywisto\u015bci\u0105 \u2013 musz\u0119 przy tym zaznaczy\u0107, \u017ce chodzi o rzeczywisto\u015b\u0107 F-A-K-T-\u00d3-W, kt\u00f3rej kurczowo trzymaj\u0105 si\u0119 zestresowani asceci przypisuj\u0105cy moraln\u0105 warto\u015b\u0107 wyobra\u017ani, oczywi\u015bcie negatywn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Pora wysiada\u0107! Z pomoc\u0105 cyfrowej mapy wytyczam tras\u0119, wybieram deptaki, a raczej co\u015b, co za nie uchodzi \u2013 kartografia urbanistyczna to przecie\u017c w wielu wypadkach tylko projekcja miasta na sw\u00f3j w\u0142asny temat, zbli\u017cona do oferty z aplikacji randkowej, a nie opisu rzeczywistego funkcjonowania przestrzeni (widzicie miasta robi\u0105ce sobie selfie za kierownic\u0105, tu\u017c po u\u0142o\u017ceniu w\u0142os\u00f3w i wyd\u0119ciu warg w dziubek, ja tak i nie mog\u0119 si\u0119 uwolni\u0107 od tego obrazu) \u2013 i ruszam przed siebie. Tak trafiam na g\u0142\u00f3wn\u0105 ulic\u0105 handlow\u0105 stolicy Podhala, ale ju\u017c niestety z telefonem w r\u0119ku, kt\u00f3ry raz odblokowany wci\u0105ga mnie w wir spraw zupe\u0142nie nieistotnych i zap\u0119tlone wyszukiwania, dzi\u0119ki kt\u00f3rym poznaj\u0119 zawi\u0142o\u015bci i kontrowersje wsp\u00f3\u0142czesnej topiki oraz histori\u0119 Biecza, dryfuj\u0119 wi\u0119c, a z tego b\u0142\u0105dzenia wybija mnie dopiero odkrycie spamu ze \u017ale zaadresowan\u0105 ofert\u0105 gad\u017cet\u00f3w erotycznych dla kobiet. U\u015bmiecham si\u0119 w\u00f3wczas sam do siebie, poniewa\u017c nie wiem, co mia\u0142bym zrobi\u0107 z tym asortymentem, podnosz\u0119 wzrok znad kom\u00f3rki i trafiam na Realne \u2013 tak pisz\u0105 niekt\u00f3rzy filozofowie, wi\u0119c i ja tak czyni\u0119, bo ten termin oddaje pot\u0119g\u0119 tego, co zaraz ujrz\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Realnym s\u0105 budynki owini\u0119te banerami i chodniki zastawione szczelnie samochodami, kt\u00f3re pr\u00f3buj\u0119 policzy\u0107, jednak szybko zatracam si\u0119 w rachubach ze wzgl\u0119du na niedopasowanie do tego fenomenu moich skromnych matematycznych zdolno\u015bci poznawczych, zbli\u017conych do kompetencji ptak\u00f3w \u2013 wiecie, jak to jest: dodajcie do siebie poszczeg\u00f3lne elementy a\u017c osi\u0105gniecie cztery, potem zaczynacie seri\u0119 od pocz\u0105tku i tworzycie czw\u00f3rki czw\u00f3rek, a potem czw\u00f3rki czw\u00f3rek czw\u00f3rek, oczywi\u015bcie do momentu zagubienia si\u0119 w tej arytmetycznej wielokrotno\u015bci. Wydaje mi si\u0119 wi\u0119c, \u017ce tutaj nie przyj\u0119\u0142o si\u0119 nie tylko prawo budowlane, ale tak\u017ce urbanistyczne oraz kodeks drogowy, cho\u0107 bli\u017csze prawdzie by\u0142oby stwierdzenie, \u017ce wszystkie regulacje krajowe zosta\u0142y po prostu przefiltrowane przez lokalny zwyczaj, dlatego ta przestrze\u0144 jawi mi si\u0119 jako wielki ekran wy\u015bwietlaj\u0105cy has\u0142o wybrzmiewaj\u0105ce dzi\u015b wiele razy: \u201eprawo prawem, plan planem, ale teraz musimy si\u0119 dogada\u0107 i ustali\u0107, jak b\u0119dzie\u201d, has\u0142o, kt\u00f3re mo\u017cemy wstydliwie wypiera\u0107, jednak wydobywa ono co\u015b g\u0142\u0119boko w nas ukrytego, wyrastaj\u0105cego ze szczeliny pomi\u0119dzy tym, co pa\u0144stwowe, postrzegane jako przygodne i ograniczaj\u0105ce, i tym, co spo\u0142eczne, pojmowane jako konieczne i organiczne, co\u015b, co ostatecznie ka\u017cd\u0105 regulacj\u0119 zamienia w jej w\u0142asn\u0105 karykatur\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Autokar jadzie zakopiank\u0105. Jeszcze przed Rabk\u0105, w miejscowo\u015bci Naprawa \u2013 tak, tak, nazwa jest wr\u00f3\u017cb\u0105 i zapowiedzi\u0105 przyg\u00f3d, gdy\u017c opuszczanie zmodernizowanej drogi w takim punkcie musi rodzi\u0107 konsekwencje dla rozwoju wypadk\u00f3w \u2013 zatem w tej oto wsi szeroki odcinek ekspres\u00f3wki w nowym przebiegu przechodzi w tras\u0119 w\u0119\u017csz\u0105 o \u015bladzie wytyczonym zapewne wiele wiek\u00f3w temu przez … <\/p>\n

Czytaj dalej S\u0141OWNIK GEOGRAFICZNY | PODHALE<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/699"}],"collection":[{"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=699"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/699\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":701,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/699\/revisions\/701"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=699"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=699"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=699"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}