{"id":712,"date":"2021-03-21T08:59:31","date_gmt":"2021-03-21T08:59:31","guid":{"rendered":"http:\/\/experimentalurbanism.com\/?p=712"},"modified":"2021-03-21T10:50:14","modified_gmt":"2021-03-21T10:50:14","slug":"metafizyka-motoryzacji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/2021\/03\/21\/metafizyka-motoryzacji\/","title":{"rendered":"METAFIZYKA MOTORYZACJI"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Bertha Jane Ward to c\u00f3rka przyrodniczki Mary Ward z domu King oraz Henry\u2019ego Warda, konserwatywnego polityka, a od \u015bmierci starszego brata Edwarda r\u00f3wnie\u017c wicehrabiego Bangor. Bertha w 1883 roku po\u015blubia swojego kuzyna, dyplomat\u0119 Roberta Johna Kennedy\u2019ego, i przyjmuje nazwisko m\u0119\u017ca. Ma\u0142\u017ce\u0144stwo nale\u017cy do brytyjskiej elity, dlatego w 1898 roku dojrza\u0142a ju\u017c arystokratka bierze udzia\u0142 w Salonie Dworskim \u2013 wydarzeniu, podczas kt\u00f3rego ona i inne kobiety r\u00f3wne jej stanem prezentuj\u0105 si\u0119 w oficjalnych strojach przed obliczem \u00f3wczesnej monarchini, kr\u00f3lowej Wiktorii. Dla rodzin z wy\u017cszych sfer jest to okazja do rozwijania interes\u00f3w poprzez w\u0142a\u015bciwe zarz\u0105dzanie kwestiami matrymonialnymi, a potem krzy\u017cowanie si\u0119 w obr\u0119bie w\u0142asnej grupy spo\u0142ecznej.<\/p>\n\n\n\n

Najwa\u017cniejszym elementem przygotowa\u0144 do wyst\u0105pienia na rzeczonej imprezie jest dob\u00f3r sukni i tresowanie swojego cia\u0142a, a zatem samej siebie, co pozwala ka\u017cdej uczestnice opanowa\u0107 u\u015bwi\u0119cony tradycj\u0105 uk\u0142ad choreograficzny: dygni\u0119cie przed gospodyni\u0105 i wycofanie si\u0119 ty\u0142em. Bertha wybiera str\u00f3j wykonany przez Emily Williams z Londynu, kt\u00f3ry w kr\u00f3lewskim czasopi\u015bmie The Court Circular<\/em> opisywany jest w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b: <\/p>\n\n\n\n

tren dworski z r\u00f3\u017cowego aksamitu podszyty kremow\u0105 satyn\u0105 taftow\u0105 i czarnymi tiulowymi zmarszczeniami; suknia spodnia z ci\u0119\u017ckiej satyny taftowej w kolorze go\u0142\u0119biej szaro\u015bci, wyszywana diamentami i srebrnymi cekinami, z przodu zdobiona delikatnymi fa\u0142dami ze starej brukselskiej koronki i lam\u00f3wkami z r\u00f3\u017cowego aksamitu; pi\u00f3ropusz dworski i opaska.<\/p>The Court Circular<\/em>, numer z 13 marca 1898 roku, strona 241b<\/cite><\/blockquote>\n\n\n\n

W bogatych szatach i z bukietem w r\u0119ce, na tle drewnianej kanapy w stylu Ludwika XV i malowid\u0142a przedstawiaj\u0105cego rokokow\u0105 aran\u017cacj\u0119 architektoniczn\u0105, wsparta o kredens ze szklanymi drzwiami 11 marca 1898 roku pozuje do zdj\u0119cia w atelier fotograficznym Lafayette, mieszcz\u0105cym si\u0119 przy New Bond Street w Londynie, niedaleko Pa\u0142acu Buckingham. Jej twarz jest znaczeniowo pusta: oczy skierowane s\u0105 w dal, a usta prawie niezauwa\u017calnie wygi\u0119te w kurtuazyjnym u\u015bmiechu. Z jej wizerunku nie mo\u017cna wyczyta\u0107 t\u0119sknoty za matk\u0105, kt\u00f3ra odesz\u0142a prawie 30 lat wcze\u015bniej, gdy Bertha by\u0142a jeszcze dziewczynk\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Mary Ward zgin\u0119\u0142a w 1869 roku pod ko\u0142ami eksperymentalnego samochodu parowego \u2013 maszyny uznawanej w\u00f3wczas za cud techniki komunikacyjnej (s\u0142usznie) i rozwi\u0105zanie awangardowe w stosunku do prognozowanego rozwoju motoryzacji (nies\u0142usznie), ale r\u00f3wnie\u017c niebezpieczne ze wzgl\u0119du na mo\u017cliwo\u015b\u0107 rozwijania zab\u00f3jczej pr\u0119dko\u015bci, wi\u0119kszej ni\u017c tempo marszu, a tak\u017ce mas\u0119 niszczycielsk\u0105, niedopasowan\u0105 do no\u015bno\u015bci dr\u00f3g, o czym \u015bwiadcz\u0105 akty prawne o regulacji ruchu, mi\u0119dzy innymi Locomotives on Highways Act<\/em> z 1865 roku, kt\u00f3rego zapisy zawieraj\u0105 ograniczenie pr\u0119dko\u015bci jazdy poza miastem do maksimum 4 mil\/godzin\u0119, co odpowiada 6,5 km\/godzin\u0119, a w mie\u015bcie \u2013 do 2 mil\/godzin\u0119, czyli 3,2 km\/godzin\u0119 (dokument zwany jest do dzi\u015b Red Flag Act<\/em> ze wzgl\u0119du na ustanowiony w nim nakaz ostrzegania os\u00f3b korzystaj\u0105cych z drogi przed nadci\u0105gaj\u0105cym pojazdem przez cz\u0142owieka wyposa\u017conego w czerwon\u0105 flag\u0119 lub latarni\u0119, brzmi\u0105cy zaskakuj\u0105co w czasach, gdy to ludzi poruszaj\u0105cych si\u0119 na w\u0142asnych nogach uczy si\u0119 i zach\u0119ca do sygnalizowania swoich zamierze\u0144 przed przekroczeniem jezdni). W trakcie wycieczki, kt\u00f3r\u0105 odbywa w towarzystwie m\u0119\u017ca i konstruktor\u00f3w wozu, braci Parsons, w tym Charlesa Algernona \u2013 przysz\u0142ego wynalazcy turbiny parowej, wypada z niezabezpieczonego siedzenia. Zdarzenie uznawane zostaje za nieszcz\u0119\u015bliwy wypadek, dlatego nikt nie ponosi konsekwencji za spowodowanie tragedii.<\/p>\n\n\n\n

Historia wypadk\u00f3w motoryzacyjnych rozpoczyna si\u0119 wi\u0119c 31 sierpnia 1869 roku w mie\u015bcie Birr (w\u00f3wczas Parsonstown), gdy kierowca zabija pasa\u017cerk\u0119. Ju\u017c w \u017ar\u00f3d\u0142owym momencie jest ufundowana jako opowie\u015b\u0107 metafizyczna \u2013 o autonomicznym \u015bwiecie ruchu drogowego, w kt\u00f3rym u\u015bmiercanie z u\u017cyciem maszyny transportowej jest wypadkiem ze skutkiem \u015bmiertelnym, zdarzeniem, czyli tym, co si\u0119 zdarza niejako samo z siebie, na przeci\u0119ciu r\u00f3\u017cnych okoliczno\u015bci i na mocy w\u0142asnych praw. T\u0119 intuicj\u0119 w XX wieku rozwinie filozof Paul Virilio.<\/p>\n\n\n\n

Wr\u00f3\u0107my do czas\u00f3w kr\u00f3lowej Wiktorii. Na Salonie Dworskim w 1891 roku debiutuje Daisy Cornwallis-West, p\u00f3\u017aniejsza \u017cona sekretarza ambasady pruskiej w Londynie i jednocze\u015bnie ksi\u0119cia von Pless, hrabiego von Hochberg i barona zu F\u00fcrstenstein \u2013 Hansa Heinricha XV, za\u015blubiona mu w ramach transakcji matrymonialnej forsowanej przez matk\u0119 (\u201eNie zdawa\u0142am sobie jasno sprawy z tego, \u017ce zosta\u0142am kupiona\u201d \u2013 napisze po latach w swoich pami\u0119tnikach).<\/p>\n\n\n\n

Dzi\u015b na ostatnim pi\u0119trze pszczy\u0144skiej rezydencji Hochberg\u00f3w, kt\u00f3rej Daisy od pocz\u0105tku do ko\u0144ca swojego \u017cycia nie darzy szczeg\u00f3ln\u0105 sympati\u0105 ze wzgl\u0119du na panuj\u0105c\u0105 w pa\u0142acu prusk\u0105 etykiet\u0119, mo\u017cna podziwia\u0107 fotografi\u0119 Berthy i innych kobiet odwiedzaj\u0105cych atelier Lafayette. Korzystam z tej okazji, ostatniej przed wprowadzeniem kolejnych ogranicze\u0144 sanitarnych w odpowiedzi na rozw\u00f3j pandemii COVID-19. W trakcie zwiedzania zamykam jednak oczy, otwieram wyobra\u017ani\u0119 i stroj\u0119 pan\u00f3w w satynowe, koronkowe i tiulowe suknie, a damy ubieram w m\u0119skie kreacje, \u017ceby sk\u0142irowa\u0107 i zd\u017cenderowa\u0107 odleg\u0142y \u015bwiat XIX-wiecznej arystokracji i odnie\u015b\u0107 go do wsp\u00f3\u0142czesnego do\u015bwiadczenia. <\/p>\n\n\n\n

Po tej imaginatywnej akcji mog\u0119 wyj\u015b\u0107 na rynek, kt\u00f3ry w jeszcze inny spos\u00f3b opowiada histori\u0119 rekonstrukcyjnej mocy motoryzacji \u2013 jako procesu degraduj\u0105cego przestrze\u0144 publiczn\u0105 miast historycznych. Dotyczy to r\u00f3wnie\u017c mojego miasteczka rodzinnego \u2013 Pszczyny.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bertha Jane Ward to c\u00f3rka przyrodniczki Mary Ward z domu King oraz Henry\u2019ego Warda, konserwatywnego polityka, a od \u015bmierci starszego brata Edwarda r\u00f3wnie\u017c wicehrabiego Bangor. Bertha w 1883 roku po\u015blubia swojego kuzyna, dyplomat\u0119 Roberta Johna Kennedy\u2019ego, i przyjmuje nazwisko m\u0119\u017ca. Ma\u0142\u017ce\u0144stwo nale\u017cy do brytyjskiej elity, dlatego w 1898 roku dojrza\u0142a ju\u017c arystokratka bierze udzia\u0142 w … <\/p>\n

Czytaj dalej METAFIZYKA MOTORYZACJI<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/712"}],"collection":[{"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=712"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/712\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":723,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/712\/revisions\/723"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=712"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=712"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=712"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}