{"id":760,"date":"2021-09-26T05:29:02","date_gmt":"2021-09-26T05:29:02","guid":{"rendered":"http:\/\/experimentalurbanism.com\/?p=760"},"modified":"2021-09-26T06:46:20","modified_gmt":"2021-09-26T06:46:20","slug":"kto-kogo-i-do-czego-zmusza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/2021\/09\/26\/kto-kogo-i-do-czego-zmusza\/","title":{"rendered":"KTO KOGO I DO CZEGO ZMUSZA?"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Po raz kolejny pokonuj\u0119 rowerem t\u0119 tras\u0119 i ponownie w my\u015blach prosz\u0119 ka\u017cd\u0105 osob\u0119, kt\u00f3ra brawurowo i jednocze\u015bnie zupe\u0142nie bezmy\u015blnie oraz samolubnie, czyli po polsku \u2013 \u201eszybko, ale bezpiecznie\u201d \u2013 prowadzi wyprzedzaj\u0105cy mnie pojazd, o to, \u017ceby zwolni\u0142a, dostosowa\u0142a pr\u0119dko\u015b\u0107 do sytuacji i odsun\u0119\u0142a si\u0119 ode mnie na wyznaczon\u0105 przepisami odleg\u0142o\u015b\u0107, poniewa\u017c chcia\u0142bym prze\u017cy\u0107 t\u0119 podr\u00f3\u017c. W kilkuminutowych odst\u0119pach pomi\u0119dzy niemymi modlitwami o zachowanie od dopustu komunikacyjnego moj\u0105 g\u0142ow\u0119 zajmuje tylko jedna sprawa: jak to mo\u017cliwe, \u017ce jeste\u015bmy (pono\u0107) spo\u0142ecze\u0144stwem zorientowanym na wolno\u015b\u0107 jednostki rozumian\u0105 negatywnie \u2013 jako \u201ewolno\u015b\u0107 od\u201d, o kt\u00f3rej pisze Isaiah Berlin \u2013 a jednocze\u015bnie dopuszczamy do istnienia takiej infrastruktury jak ta w\u0142a\u015bnie, czyli dwupasmowej jezdni bez chodnika i \u015bcie\u017cki rowerowej, a nawet pobocza i to na prawie ca\u0142ym przebiegu. A mo\u017ce \u2013 pod\u0105\u017caj\u0105c za uwagami i sztuczkami retorycznymi niekt\u00f3rych libera\u0142\u00f3w, kt\u00f3rzy nie widz\u0105 r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy przemoc\u0105 fizyczn\u0105, arbitralnymi decyzjami w\u0142adzy publicznej i deficytami w ukszta\u0142towaniu przestrzeni wsp\u00f3lnie u\u017cytkowanej wynikaj\u0105cymi z zaniedba\u0144 zarz\u0105dczych \u2013 wszystko jest w porz\u0105dku i moje w\u0105tpliwo\u015bci wynikaj\u0105 ze z\u0142ego zrozumienia centralnego dla wywodu poj\u0119cia, a w\u0142a\u015bciwie pomieszania termin\u00f3w wolno\u015bci negatywnej i pozytywnej, \u201ewolno\u015bci od\u201d i \u201ewolno\u015bci do\u201d?<\/p>\n\n\n\n

Ka\u017cdy cz\u0142owiek chc\u0105cy realizowa\u0107 swoj\u0105 podstawow\u0105 potrzeb\u0119 swobodnego i niczym niezagro\u017conego przemieszczania si\u0119 jest na opisywanej drodze krajowej zmuszony do korzystania z samochodu (lub bardzo rzadko kursuj\u0105cych prywatnych bus\u00f3w czy jeszcze rzadziej pojawiaj\u0105cych si\u0119 autobus\u00f3w PKS). Je\u017celi nie chce ryzykowa\u0107 utraty zdrowa lub \u017cycia mo\u017ce wybra\u0107 rower i piaszczyste dukty le\u015bne, czego nie mo\u017cna uzna\u0107 za alternatyw\u0119. W tej sytuacji przymus u\u017cywania auta na co dzie\u0144 nie jest jednak wolno\u015bci\u0105 i za przedmiot wolnego wyboru uznany by\u0107 nie mo\u017ce. Chyba \u017ce \u2013 jak chcia\u0142by Spinoza \u2013 za najwy\u017cszy akt wolno\u015bci uznamy u\u015bwiadomienie sobie konieczno\u015bci, w kt\u00f3rej uczestniczymy. A na jaki \u015brodek transportu jeste\u015bmy skazani, gdy przebywamy w tym miejscu i wielu innych rejonach naszego pi\u0119knego kraju?<\/p>\n\n\n\n

Powinna istnie\u0107 alternatywa, \u017ceby ludzie nie byli wpychani do samochodu, lecz do jej wykreowania potrzebne s\u0105 pieni\u0105dze publiczne, kt\u00f3rych dzi\u015b bezpo\u015brednio lub po\u015brednio u\u017cywamy do tworzenia kolejnych rozwi\u0105za\u0144 skupionych na motoryzacji i wspieraj\u0105cych dalsz\u0105 jej ekspansj\u0119, a tak\u017ce rozw\u00f3j podporz\u0105dkowanych jej form zagospodarowania i funkcjonowania miast. Nic trudnego \u2013 powiedz\u0105 stronnicy idei \u017cycia w cudzym pa\u0144stwie \u2013 po prostu przekierujmy \u015brodki na inwestycje samorz\u0105dowe zr\u00f3wnowa\u017conego typu wymuszaj\u0105c na opornych taki ruch regulacjami odg\u00f3rnymi, w wersji mi\u0119kkiej \u2013 zapisami w regulaminach konkurs\u00f3w grantowych (por\u00f3wnaj Europejski Zielony \u0141ad), w wersji twardej \u2013 nakazami prawnymi. Ci, kt\u00f3rych mierzi wizja niszczenia polityki lokalnej w kolejnym aspekcie przez biurokracj\u0119 i zewn\u0119trzne normy, nowe rozwi\u0105zania finansowe b\u0119d\u0105 chcieli wypracowa\u0107 w dialogu lokalnym. Skoro to wszystko jest takie oczywiste, to dlaczego nie funguje?<\/p>\n\n\n\n

W drugiej z wy\u017cej wymienionych sytuacji \u2013 lepszej od pierwszej z uwagi na szacunek dla mechanizm\u00f3w samostanowienia i dochodzenia do porozumienia pomi\u0119dzy lud\u017ami, kt\u00f3rych sprawy bezpo\u015brednio dotycz\u0105 \u2013 natkniemy si\u0119 na powa\u017cny problem. Za wydzieleniem kwoty potrzebnej do sfinansowania rozwi\u0105za\u0144 alternatywnych musieliby opowiedzie\u0107 si\u0119 te\u017c i ci, kt\u00f3rzy obecnie korzystaj\u0105 z przywilej\u00f3w opartych na braku alternatywy i braku powi\u0105zanych z tym wydatk\u00f3w oraz w spos\u00f3b mniej lub bardziej \u015bwiadomy podporz\u0105dkowuj\u0105 temu stanowi rzeczy wiele obszar\u00f3w swojego \u017cycia. Musieliby wi\u0119c dzia\u0142a\u0107 przeciw swoim w\u0142asnym interesom, co jest nienaturalne. Oczywi\u015bcie, z uwagi na to, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich chce by\u0107 postrzegana jako ludzie nowocze\u015bni, to jednocze\u015bnie m\u00f3wiliby o konieczno\u015bci tworzenia zr\u00f3wnowa\u017conej infrastruktury i sprzeciwialiby si\u0119 przeznaczaniu na ten cel wsp\u00f3lnych zasob\u00f3w. Przyci\u015bni\u0119ci zaznaczaliby, \u017ce s\u0105 wa\u017cniejsze i pilniejsze kwestie do rozwi\u0105zania. A co jest najwa\u017cniejsze i najpilniejsze w naszym pi\u0119knym kraju?<\/p>\n\n\n\n

Inni natomiast na poziomie deklaracji utrzymywaliby, \u017ce warto wdra\u017ca\u0107 zmiany, zgadzaliby si\u0119 na wydzielanie odpowiednich funduszy na ten cel, ale faktycznie blokowaliby interwencj\u0119 poprzez podwa\u017canie ka\u017cdego konkretnego pomys\u0142u na jej kszta\u0142t. Zarzucaliby zaproponowanym koncepcjom to, \u017ce s\u0105 (1) niewystarczaj\u0105co dobre lub po prostu niew\u0142a\u015bciwe albo (2) skierowane do nikogo. Ile razy s\u0142yszeli\u015bmy, \u017ce \u015bcie\u017cki rowerowe s\u0105 bardzo wa\u017cne, ale tej jednej nie mo\u017cna zbudowa\u0107 zanim nie powstanie ca\u0142a sie\u0107, gdy\u017c b\u0119dzie powi\u0105zana z niczym i prowadzi\u0142a znik\u0105d donik\u0105d, lub zanim nie pojawi\u0105 si\u0119 rowerzy\u015bci?<\/p>\n\n\n\n

Na marginesie: zauwa\u017cmy, \u017ce pierwszy argument traci sw\u0105 moc, gdy zapytamy o to, jaki standard rozwi\u0105za\u0144 jest tym odpowiednim i kto w\u0142a\u015bciwie stwierdzi, czy nasze idee odpowiadaj\u0105 temu wzorcowi (szybko okazuje si\u0119, \u017ce chodzi o standard nieosi\u0105galny w praktyce w sko\u0144czonym czasie i przy zaanga\u017cowaniu dost\u0119pnych zasob\u00f3w, pilnowany przez ekspert\u00f3w, a nie wy\u0142aniany w procedurze demokratycznej dyskusji o priorytetach). Drugi argument opiera si\u0119 natomiast na nieporozumieniu polegaj\u0105cym na ortodoksyjnej wierze w to, \u017ce poda\u017c powinna pod\u0105\u017ca\u0107 za popytem, \u015blepym na oczywist\u0105 sk\u0105din\u0105d prawd\u0119, \u017ce w wielu sytuacjach urbanistycznych to dopiero poda\u017c wywo\u0142uje popyt. Najlepszym tego przyk\u0142adem jest rozw\u00f3j miasta motoryzacyjnego: gdyby nie by\u0142o w\u0142a\u015bciwie przygotowanych dr\u00f3g, ludzie nie je\u017adziliby przez pola i lasy autami, wi\u0119c nie mo\u017cna by\u0142oby uzasadnia\u0107 ich zachowaniem kolejnych \u017c\u0105da\u0144 dotycz\u0105cych rozbudowy potrzebnej im infrastruktury.<\/p>\n\n\n\n

Z tego impasu trzeba jako\u015b wyj\u015b\u0107, dlatego p\u0119dz\u0119 na moim rowerze do kolejnego miasta, gdzie programuj\u0119 i prowadz\u0119 nast\u0119pny eksperyment urbanistyczny. Chc\u0119 popchn\u0105\u0107 sprawy do przodu, a nie w niesko\u0144czono\u015b\u0107 dyskutowa\u0107, czy jeste\u015bmy ju\u017c gotowi na zmian\u0119 i czy jest ona przemy\u015blna pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem i w wielu skalach oraz kontekstach, a tak\u017ce zgodna ze wszystkimi standardami i oczekiwaniami eksperckimi. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Po raz kolejny pokonuj\u0119 rowerem t\u0119 tras\u0119 i ponownie w my\u015blach prosz\u0119 ka\u017cd\u0105 osob\u0119, kt\u00f3ra brawurowo i jednocze\u015bnie zupe\u0142nie bezmy\u015blnie oraz samolubnie, czyli po polsku \u2013 \u201eszybko, ale bezpiecznie\u201d \u2013 prowadzi wyprzedzaj\u0105cy mnie pojazd, o to, \u017ceby zwolni\u0142a, dostosowa\u0142a pr\u0119dko\u015b\u0107 do sytuacji i odsun\u0119\u0142a si\u0119 ode mnie na wyznaczon\u0105 przepisami odleg\u0142o\u015b\u0107, poniewa\u017c chcia\u0142bym prze\u017cy\u0107 t\u0119 … <\/p>\n

Czytaj dalej KTO KOGO I DO CZEGO ZMUSZA?<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/760"}],"collection":[{"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=760"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/760\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":764,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/760\/revisions\/764"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=760"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=760"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/experimentalurbanism.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=760"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}